05 noyabr 2026 00:10
151

Macarıstanda kommunist dövrünün məxfi xidmətlərinin arxivləri açılıb

Bu gündən Macarıstanda kommunist dövrünün məxfi xidmətlərinin arxivlərinə onlayn çıxış imkanı yaradılıb.

“İki sahil” xəbər verir ki, noyabrın 4-də “Nyitottaktak.hu” saytı fəaliyyətə başlayıb. Sayt vasitəsilə hər kəs qohumlarını, tanışlarını və ya keçmiş iş yoldaşlarını ad, doğum tarixi və ünvan üzrə axtara bilər. Saytın istifadəyə verilməsi Sovet İttifaqının 1956-cı il Macarıstan inqilabını yatırmasının ildönümünə təsadüf edib. Bu addım ölkənin hazırkı hökumətinin seçkiqabağı vədlərindən birinin yerinə yetirilməsidir.

Məlumat bazasında təxminən 55 min adın yer aldığı rəqəmsallaşdırılmış maqnit lentləri, 1957–1962-ci illərdə agent kimi cəlbedilmə reyestrləri (təxminən 25 min ad), eləcə də ətraflı məlumatları əks etdirən forma 6 kartları mövcuddur.

Tarixçilər xəbərdarlıq edirlər ki, şəxsin adının məlumat bazasında yer alması onun “xəbər çatdıran” olması anlamına gəlmir. Təqibə məruz qalmış şəxslərin hüquqlarını qorumaq məqsədilə agentlərin məlumatları dərc edilməyəcək.

2027-ci il fevralın 25-dək agent kimi cəlbedilmə ilə bağlı 9 mindən çox şəxsi işin dərc olunması nəzərdə tutulur. Məlumatların açıqlanmasının doğura biləcəyi nəticələrlə bağlı məsələləri araşdırmaq üçün tarixçilərdən, sosioloqlardan və psixoloqlardan ibarət komissiya yaradılıb.