20 may 2026 11:33
124

WUF13: Azərbaycanın şəhərsalma inkişafı və Qarabağın yenidən qurulması

Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyasının açılış mərasimində  çıxış edən Prezident İlham Əliyev forumun yüksək səviyyədə təşkil olunduğunu və iştirakçı sayına görə rekord nəticənin əldə edildiyini vurğulayıb. Dövlət başçısı bildirib ki, forumda dünyanın 182 ölkəsindən 45 mindən artıq iştirakçı qeydiyyatdan keçib. Bu göstərici tədbirin beynəlxalq nüfuzunu və Azərbaycana olan marağın artdığını nümayiş etdirir. Həmçinin, ölkəmizə ilk dəfə gələn çoxsaylı qonaqlar Azərbaycanı daha yaxından tanımaq, onun inkişafını görmək və xüsusilə şəhərsalma sahəsində həyata keçirilən işlərlə tanış olmaq imkanı əldə edəcəklər.

Çıxış zamanı Azərbaycanın coğrafi mövqeyinə də toxunulub. Vurğulanıb ki, ölkəmiz tarix boyu Avropa ilə Asiya arasında mühüm körpü rolunu oynayıb və Şərqlə Qərbin qovuşduğu məkan kimi tanınıb. Bu xüsusiyyət təkcə ölkənin mədəniyyətində deyil, həm də memarlıq üslubunda özünü açıq şəkildə göstərir. Bakının qədim tarixə malik hissəsi olan İçərişəhər ilə müasir memarlıq nümunələrinin bir arada mövcudluğu bunun bariz nümunəsidir. İnsan qədim qala divarları arasında gəzdikdən sonra bir neçə addım aralıda tamamilə fərqli, müasir şəhər mühiti ilə qarşılaşır. Həmçinin qeyd olunub ki, əvvəllər cəmi üç kilometr uzunluğunda olan Bakı Bulvarı bu gün artıq 15 kilometrdən çox ərazini əhatə edən geniş və məşhur sahilyanı istirahət məkanına çevrilib.

Dövlət başçısı çıxışında hazırda qarşıda duran əsas vəzifələrdən birinin Qarabağ və Şərqi Zəngəzur bölgələrinin yenidən qurulması olduğunu xüsusi qeyd edib. Bildirilib ki, bu ərazilər təxminən 30 il ərzində işğal altında qalıb və həmin müddətdə yaşayış məntəqələri, tarixi abidələr, sosial obyektlər və infrastruktur tamamilə dağıdılıb. Ağdam şəhərinin vəziyyəti xüsusilə diqqətə çatdırılıb. Xarici müşahidəçilər və müxtəlif qonaqlar şəhəri “Qafqazın Xirosiması” adlandırıblar. Çünki şəhər demək olar ki, tamamilə məhv edilmişdi və onun əvvəlki görünüşündən demək olar heç nə qalmamışdı. Bunun fərqli cəhəti isə ondan ibarətdir ki, Xirosima bir gün ərzində atom bombası nəticəsində dağıdıldığı halda, Ağdam uzun illər ərzində sistemli şəkildə məhv edilmişdir.

Hazırda həmin ərazilərdə genişmiqyaslı yenidənqurma və bərpa işləri aparılır. Böyük Qayıdış Proqramı çərçivəsində şəhər və kəndlərin baş planları hazırlanır və müasir infrastruktur qurulur. Son beş ildə bölgədə mühüm layihələr həyata keçirilib. Məsələn, çəkilən tunellərin ümumi uzunluğu 70 kilometrə çatıb və əlavə tunellərin tikintisi də planlaşdırılır. Həmçinin yüzlərlə körpü inşa olunub. Bununla yanaşı, elektrik stansiyaları, su anbarları, su təchizatı sistemləri, yaşayış evləri, məktəblər, xəstəxanalar, beynəlxalq hava limanları və dəmir yolu xətləri istifadəyə verilib. Bu qədər geniş işlərin qısa müddət ərzində görülməsi böyük inkişaf göstəricisi hesab olunur.

Prezident İlham Əliyev çıxışında vurğulayıb ki, Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində şəhərsalma prosesi sürətlə davam edir. Belə beynəlxalq tədbirlərin keçirilməsi isə təcrübə mübadiləsi, yeni biliklərin əldə olunması və müxtəlif ölkələrin müsbət təcrübələrinin öyrənilməsi baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.

Əlişah Rəcəbov,

YAP Ağdaş rayon təşkilatının sədri