Atlantik okeanının cənub-qərb hissəsində delfinlərin kütləvi şəkildə sahilə çıxması nadir hallarda baş verir. Buna görə də 2021-ci ildə belə bir hadisə alimlərin diqqətini cəlb edib. Cəmi iki il sonra – 2023-cü ildə hadisə yenidən təkrarlananda isə dəniz bioloqları ciddi narahat olublar.
Əvvəlcə bunun səbəbini müəyyən etmək mümkün olmayıb. Lakin alimlər heyvanların cəsədlərinin təşrihinin nəticələrini və müşahidə məlumatlarını müqayisə etdikdən sonra nəhayət izah tapa biliblər. Məlum olub ki, hadisənin əsas səbəbi qatil balinaların (Orcinus orca) meydana çıxmasıdır.
“İki sahil” xəbər verir ki, delfinlərin kütləvi şəkildə sahilə çıxması halları dünyanın müxtəlif yerlərində qeydə alınır. Bəzi bölgələrdə bu hadisə daha tez-tez baş verir, bəzilərində isə nadir hallarda müşahidə olunur. Bəzən sahilə onlarla, bəzən isə yüzlərlə delfin çıxır.
Belə hadisələrin səbəbi tam aydın deyil. Mümkün səbəblər arasında insan fəaliyyəti, zəhərli yosunlarla zəhərlənmə, virus infeksiyaları, gəmilərin yaratdığı səs-küy səbəbindən heyvanların istiqaməti itirməsi və təbii hadisələrin yaratdığı dezorientasiya göstərilir.
Başqa bir ehtimala görə isə delfin sürüləri yırtıcılardan qaçarkən sahilə çıxa bilər. Bəzi mütəxəssislər hesab edir ki, delfinlər onları təqib edən yırtıcılardan xilas olmaq üçün dayaz sulara üz tutur. Lakin bu fərziyyəni sübut etmək çətindir.
Bundan başqa, sahilə çıxmış heyvanların cəsədləri çox vaxt tam sağlam görünür. Onlarda yara, xəstəlik əlamətləri və ya insan fəaliyyətinin izləri olmur.
Bu fərziyyə Argentinanın şimal Pataqoniya sahillərində baş verən bir neçə hadisədən sonra yenidən diqqət mərkəzinə düşüb. Son beş ildə burada iki dəfə adi delfinlərin (Delphinus delphis) kütləvi şəkildə sahilə çıxması qeydə alınıb. Əvvəllər bu bölgədə belə hadisələr belə intensiv müşahidə olunmurdu. Bu cür hadisələrin təkrarlanması alimlərin diqqətini cəlb edib.
Argentinanın Milli Elmi və Texniki Tədqiqatlar Şurasından Maqdalena Ariasın rəhbərlik etdiyi dəniz bioloqlar qrupu bu iki hadisəni araşdırıb. Onlar ölən heyvanları yarıb, həmçinin şahidlərin videolarını və dron çəkilişlərini toplayaraq təhlil ediblər.
Alimlər delfinlərin mədəsində qida da tapmayıblar. Bu isə onların ov etmədiyini və ehtimal ki, həyatlarını xilas etməyə çalışdıqlarını göstərir.
2023-cü ildə isə hadisə yenidən baş verib. Sahildə təxminən 570 delfin tapılıb. Bu dəfə isə heç biri ölməyib.
Bəs dəniz məməliləri niyə sahilə çıxmışdı? Bu sualın cavabını videolar verib. Görüntülərin təhlili göstərib ki, 2021-ci ildə təxminən 350 delfindən ibarət bir sürü böyük sürətlə San-Antonio körfəzinə doğru hərəkət edirmiş. Təxminən 30 dəqiqə sonra onların arxasında səkkiz qatil balina peyda olub.
Ertəsi gün limanda 38 ölü delfin tapılıb.