Hər bir xalqın milli kimliyini, tarixi yaddaşını və mənəvi dəyərlərini yaşadan ən böyük sərvəti onun ana dilidir. Azərbaycan dili də əsrlərin sınağından keçərək xalqımızın milli varlığını, mədəniyyətini, ədəbiyyatını və dövlətçilik ənənələrini bu günümüzə qədər yaşatmışdır. Məhz buna görə də dövlət dilimizin qorunması və inkişaf etdirilməsi Azərbaycan dövlətinin daim diqqət mərkəzində olmuşdur. Bu sahədə Ulu Öndər Heydər Əliyevin misilsiz xidmətləri Azərbaycan tarixinin ən şərəfli səhifələrindəndir.
Bu gün hər il avqustun 1-i ölkəmizdə Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Günü kimi qeyd olunur. Bu əlamətdar gün təkcə dilimizin bayramı deyil, həm də milli kimliyimizin, dövlətçiliyimizin və mənəvi dəyərlərimizin təntənəsidir. Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Gününün təsis edilməsi Ulu Öndər Heydər Əliyevin ana dilimizə sonsuz sevgisinin, milli dəyərlərimizə bağlılığının və uzaqgörən dövlətçilik siyasətinin parlaq təzahürüdür.
Ulu Öndər Heydər Əliyev ana dilini xalqın varlığının əsas dayağı hesab edirdi. O deyirdi ki, "Millətin milliliyini saxlayan onun dilidir." Bu fikir dahi dövlət xadiminin dil siyasətinin əsas fəlsəfəsini əks etdirirdi. Onun üçün Azərbaycan dili sadəcə ünsiyyət vasitəsi deyil, xalqın mənəvi pasportu, milli müstəqilliyin və dövlətçiliyin əsas atributlarından biri idi.
Sovet hakimiyyəti illərində milli dillərin sıxışdırıldığı, rus dilinin üstün mövqedə saxlanıldığı mürəkkəb bir dövrdə Heydər Əliyev böyük cəsarət və siyasi iradə nümayiş etdirərək Azərbaycan dilinin hüquqlarını qətiyyətlə müdafiə etdi. 1978-ci ildə qəbul edilmiş Azərbaycan SSR Konstitusiyasında Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi təsbit olunması məhz onun prinsipial mövqeyi nəticəsində mümkün oldu. Həmin dövrün siyasi reallıqları nəzərə alındıqda bu addımın nə qədər böyük əhəmiyyət daşıdığı daha aydın görünür. Bu, milli maraqların qorunması istiqamətində atılmış ən cəsarətli addımlardan biri idi.
1991-ci ildə Azərbaycan dövlət müstəqilliyini bərpa etsə də, ölkədə yaranmış siyasi böhran dövlət quruculuğu prosesinə ciddi maneələr yaradırdı. 1993-cü ildə xalqın tələbi ilə hakimiyyətə qayıdan Ulu Öndər Heydər Əliyev bütün sahələrdə olduğu kimi, dövlət dili siyasətini də yeni mərhələyə yüksəltdi. Onun rəhbərliyi ilə Azərbaycan dili dövlət idarəçiliyinin, təhsil sisteminin, məhkəmələrin, elm və mədəniyyət müəssisələrinin əsas fəaliyyət dili oldu.
1995-ci ildə ümumxalq səsverməsi ilə qəbul edilmiş Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasında Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi təsbit olunması milli dövlətçiliyimizin hüquqi əsaslarını daha da möhkəmləndirdi. Bunun ardınca ana dilimizin tətbiqinin genişləndirilməsi, onun saflığının qorunması və inkişaf etdirilməsi istiqamətində ardıcıl dövlət proqramları həyata keçirildi.
Ulu Öndər Azərbaycan əlifbasının latın qrafikasına keçirilməsini də müstəqilliyimizin mühüm atributlarından biri hesab edirdi. Latın qrafikalı əlifbanın tətbiqi Azərbaycan xalqının dünya informasiya məkanına inteqrasiyasını sürətləndirdi, yeni nəslin müasir biliklərə yiyələnməsi üçün geniş imkanlar yaratdı və milli kitab nəşrinin inkişafına mühüm təkan verdi.
Azərbaycan dili tarixində mühüm hadisələrdən biri də 2001-ci il 9 avqust tarixində Ulu Öndər Heydər Əliyevin imzaladığı Fərmanla hər il avqustun 1-nin Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Günü elan edilməsi oldu. Bu qərar dövlətimizin ana dilinə verdiyi yüksək qiymətin və milli-mənəvi dəyərlərə göstərdiyi xüsusi diqqətin bariz nümunəsidir.
Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Gününün təsis edilməsinin əsas məqsədi Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi mövqeyini daha da möhkəmləndirmək, latın qrafikalı əlifbanın cəmiyyət həyatında tam tətbiqini təmin etmək, ana dilimizin zənginliyini təbliğ etmək və gələcək nəsillərdə dilimizə məhəbbət hissini gücləndirmək idi. Bu gün ölkəmizin bütün elm və təhsil müəssisələrində, mədəniyyət ocaqlarında və dövlət qurumlarında bu əlamətdar gün münasibətilə müxtəlif tədbirlər keçirilir, Azərbaycan dilinin inkişafına dair yeni təşəbbüslər irəli sürülür.
Ulu Öndər Heydər Əliyev çıxışlarının birində demişdir: "Hər bir azərbaycanlı öz ana dilini mükəmməl bilməli, onu qorumalı və inkişaf etdirməlidir." Bu fikir bu gün də hər bir vətəndaş üçün mühüm mənəvi çağırış olaraq qalır. Çünki dilimizi qorumaq milli kimliyimizi, tariximizi və dövlətçiliyimizi qorumaq deməkdir.
Bu gün Ulu Öndərin əsasını qoyduğu dövlət dili siyasəti Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir. Prezident İlham Əliyev dəfələrlə vurğulamışdır ki, Azərbaycan dili xalqımızın milli sərvətidir və onun qorunması hər bir vətəndaşın borcudur. Dövlət başçısının təşəbbüsü ilə Azərbaycan dilinin elektron informasiya məkanında istifadəsinin genişləndirilməsi, ədəbi dil normalarının qorunması, milli terminologiyanın zənginləşdirilməsi və ana dilində nəşrlərin artırılması istiqamətində mühüm qərarlar qəbul edilmişdir.
Bu gün Azərbaycan dili artıq beynəlxalq tribunalarda səslənən, BMT-də, beynəlxalq təşkilatlarda, nüfuzlu tədbirlərdə qürurla işlədilən dövlət dilidir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan genişmiqyaslı quruculuq işləri ilə yanaşı, həmin torpaqlarda Azərbaycan dilinin, milli mədəniyyətimizin və mənəvi irsimizin bərpası da dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biridir.
Müasir dövrdə qloballaşma və rəqəmsal texnologiyaların sürətli inkişafı dilimizin qarşısında yeni vəzifələr müəyyənləşdirir. Xarici sözlərin həddindən artıq işlədilməsi, sosial şəbəkələrdə ədəbi dil normalarının pozulması kimi hallar hər birimizi daha məsuliyyətli olmağa çağırır. Azərbaycan dilinin saflığını qorumaq yalnız dövlət qurumlarının deyil, hər bir ailənin, müəllimin, ziyalının və gəncin vətəndaşlıq borcudur.
Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Günü bizə bir daha xatırladır ki, ana dili xalqın əbədiyaşarlığını təmin edən ən böyük milli sərvətdir. Dövlət dili uğrunda ardıcıl mübarizə aparan Ulu Öndər Heydər Əliyev hər zaman cəsarətli mövqe nümayiş etdirərək Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi möhkəmlənməsinə, inkişafına və gələcək nəsillərə bütöv şəkildə çatdırılmasına əvəzsiz töhfələr vermişdir. Onun müəyyən etdiyi strateji xətt bu gün Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir və Azərbaycan dili müstəqil dövlətimizin qüdrətini, xalqımızın milli birliyini və mənəvi zənginliyini dünyaya nümayiş etdirən ən böyük dəyərlərdən biri olaraq yaşayır.
Azərbaycan dili bizim keçmişimiz, bu günümüz və gələcəyimizdir. Bu dili qorumaq, sevmək, zənginləşdirmək və gələcək nəsillərə olduğu kimi çatdırmaq hər bir azərbaycanlının müqəddəs vəzifəsidir. Ana dilinə ehtiram göstərən xalq öz milli kimliyini və dövlətçiliyini də əbədi yaşadır.
Ehtibar İsmayılov,
YAP Ordubad rayon təşkilatının sədri
