Bəşəri bəlaya çevrilmiş narkomaniyanı heç də əbəs yerə «ağ ölüm» adlandırmırlar. Eyni zamanda, bu gün «narkomaniya» insan həyatının darmadağın olması anlamını da verir. Ona görə də bu gün bəşəriyyətin ağıllı və vicdanlı hissəsi bu ümumbəşəri bəlaya qarşı ciddi mübarizə aparmağa çalışır. Bundan başqa, ayrı ayrı dövlətlərin və beynəlxalq təşkilatların da ictimai və siyasi fəaliyyətində narkomaniyaya qarşı mübarizə priortitet təşkil edir.

Təbii ki, narkomaniyaya qarşı mübarizə nə qədər şərəfli və dəyərli olsa da, bir o qədər də çətin və mürəkkəb işdir. Bu gün narkomaniya bütün dünyada ən kəskin problemlərdən birinə çevrilmişdir. «Ağ ölüm» cəmiyyəti təhdid edən böyük bəla, milli genofond üçün ciddi təhlükədir. Narkotiklərlə bağlı qanunsuz əməllərin gizli şəraitdə törədilməsi, onlara adekvat nəzarət mexanizminin mövcud olmaması və müvafiq faktların get-gedə artması narkomaniya probleminin aktuallığını və ona qarşı mübarizənin əhəmiyyətini yüksəldir. Narkotizmə qarşı ardıcıl mübarizə bu sahədə davamlı, hərtərəfli və məqsədyönlü fəaliyyətin reallaşdırılmasını tələb edir.

Təəssüf yaradan haldır ki, bu bəla daha çox gənc nəslin mümayəndələri arasında yayılır. Bir sıra hallarda əlverişsiz sosial çevrə narkomaniyaya meyili stimullaşdırır. Nəticədə narkotik asılılığın əsirinə çevrilən gənclər bu fəlakətli vərdişin dağıdıcı təsirindən xilas ola bilmirlər. Əvəzində narkomaniyaya qurşanan gənclər öz potensialını cəmiyyətin inkişafına yönəltmək imkanından məhrum olurlar.

Təəssüflə qeyd olunmalıdır ki, narkomaniya bəlası Azərbaycandan da yan keçməmişdir. Bu baxımdan gənclər arasında narkotiklərə meyilin artması ciddi narahatlığa əsas yaradır. Narkomanların sayının artmasının qarşısının alınması hər bir vətəndaşın fəal dəstəyini tələb edir. Eyni zamanda narkomaniyaya qarşı mübarizədə dövlətimizin də qətiyyətli mövqeyi mövcuddur. Belə ki, Azərbaycanın müvafiq dövlət qurumlarında da narkomaniyaya qarşı mübarizə sahəsində ardıcıl tədbirlər həyata keçirilir. Xüsusilə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 22.07.2019-cu il tarixli 1334 nömrəli Sərəncamı ilə təsdiq edilmiş «Narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin və onlarin prekursorlarının qanunsuz dövriyyəsinə və narkomanlığa qarşı mübarizəyə dair 2019- 2024-cü illər üçün Dövlət Proqramı»na uyğun olaraq 2025-cü ildə keçirilən kompleks tədbirlər nəticəsində ümumilikdə onlarla narkoqacamalçılığın qarşısı alınıb.

Müsbət haldır ki, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin 30 avqust 2005-ci il tarixli Sərəncamı ilə təsdiq edilmiş «Azərbaycan gəncliyi Dövlət Proqramı»ında (2005-2009-cu illər)gənclər arasında hüquq pozuntuları, narkomanlıq, QİÇS və digər neqativ halların profilaktikası ilə bağlı, «Azərbaycan gəncliyi 2011-2015-ci illər Dövlət Proqramı»nda isə gənclərin sağlamlığının qorunması və həssas qruplardan olan gənclərin dəstəklənməsi ilə bağlı ayrıca fəsil nəzərdə tutulmuşdur.

Azərbaycan dövlətinin müvafiq qurumları da narkomaniyaya qarşı mübarizə sahəsində ardıcıl tədbirlərin həyata keçirilməsi, narkotiklərə meyilin azaldılması, sağlam həyat tərzinin təbliği istiqamətində ciddi işlər həyata keçirir. Xüsusilə Azərbaycavn Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi, Dövlət Gömrük Komitəsi, o cümlədən Respublikanın Baş Prokurorluğu və Daxili İşlər Nazirliyi qarşılıqlı birgə əməliyyatlarla bu sahədə əhəmiyyətli işlər həyata keçiriblər. O cümlədən Azərbaycan Respublikasının Baş Prokurorluğunun gömrük və sərhəd xidmətlərinində qanunların icrasına nəzarət idarəsi də narkomaniyaya və psixotrop maddələrin qanunsuz dövriyyəsinə qarşı ciddi istintaq əməliyyat tədbirləri həyata keçirir.

Bəli, bu gün ölkəmizdə bu bəlaya qarşı mübarizə bütün sahələrdə davam etdirilir. Çünki narkomaniya elə bir təhlükəli vərdişdir ki, onun qarşısını yalnız maarifləndirmə ilə almaq mümkün deyildir. Ona görə də bu gün cəmiyyətin əsas tələblərindən biri də narkomaniyaya qarşı mübarizədə cəza tədbirlərinin daha sərtləşdirilməsidir. Məhz bu tələb və istəyə uyğun olaraq Prezident İlham Əliyev ötən bir neçə ildə bəzi qanunlarda önəmli dəyişikliklərə imza atmışdır.

Bundan başqa, cənab Prezidentin «Narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin və onların prekursorlarının qanunsuz dövriyyəsinə və narkomanlığa qarşı mübarizəyə dair 2025–2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı»nın təsdiq edilməsi haqqında 2025-ci ilin sentyabrın 17- də imzaladığı Sərəncamı da bu istiqamətdə önəmli hadisədir. Həmçinin narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin, onların prekursorlarının və güclü təsir edən maddələrin qanunsuz dövriyyəsinə qarşı mübarizənin gücləndirilməsi məqsədilə Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinə, Cinayət-Prosessual Məcəlləsinə, İnzibati Xətalar Məcəlləsinə, «Narkoloji xidmət və nəzarət haqqında» Azərbaycan Respublikasının Qanununa və bir sıra digər qanunvericilik aktlarına dəyişikliklərin edilməsi barədə normativ- hüquqi qəbul edilmişdir. Bütün bunlar isə narkomaniyaya qarşı mübarizənin hüquqi əsaslarını daha da genişləndirməklə bu bəlaya qarşı mübarizəni daha effektivləşdirib.

Orxan Hacıyev,
Azərbaycavn Respublikası Baş Prokurorluğunun Ədliyyə, Gömrük və Vergi orqanlarının istintaq, təhqiqat və əməliyyat- axtarış fəaliyyətində qanunların icrasına nəzarət idarəsinin prokuroru, kiçik ədliyyə müşaviri