Niyə lentə yazılan öz səsimizin səsi bəzən bizi bezdirir? Niyə səs cızıltılı, alçaq görünür və heç bizimki kimi təsir bağışlamır? Başqaları bizi necə eşidir? Bu maraqlı suallara cavab verməyə çalışacağıq. Əminik ki, səsyazmada öz səsinizin yad, cızıltılı, gurultulu, kobud eşidilməsi faktı ilə artıq rastlaşmısınız.

Yaxşı xəbər budur ki, siz tək deyilsiniz. Səs yazısında öz səsimizin səslənməsi hamımızı bezdirir və bununla bağlı heç nə etmək olmaz. Başqa bir sual budur ki, bu, niyə baş verir və dünyanın qalan hissəsi bizi əslində necə eşidir? Səsləri necə qəbul edirik? Anatomiyaya kiçik bir ekskursiya ilə başlayaq. Qulağımız üç əsas hissədən ibarətdir: xarici, orta və daxili qulaq.

Xarici qulaq başımızın kənarındadır və biz onu görə bilirik. Qulaq kanalını açır və qulaq pərdəsi bu kanalı orta qulaqdan ayırır. Orta qulaqda səsin əsas keçiriciləri olan üç sümük var. Onlar səsi gücləndirir və daxili qulağa ötürürlər. Daxili qulaq beyinə gedən yolun son dayanacağıdır. Onun tərkibində səsi nevroloji siqnala çevirən və eşitmə siniri vasitəsilə beyinə ötürən koklea var.

Qəbul etdiyimiz hər hansı bir səs vibrasiya silsiləsi olur. Vibrasiya orta qulağın üç sümüyündən keçir və kokleaya ötürülür. Danışanda nə eşidirsən? Əvvəlcə başa düşməlisiniz ki, səs bir sıra vibrasiyadır. Bu vibrasiya orta qulaqın sümüklərindən keçərək kokleaya çatır, bundan sonra nevroloji siqnal kimi beyinə daxil olur. Titrəmələrin qulağımıza çatmasının iki fərqli yolu var:

1. Hava ilə. Xarici səsləri belə qəbul edirik: musiqi, üçüncü tərəfin nitqi və yazıda öz səsimizin səsi.

2. Sümüklər vasitəsilə. Səs tellərimizin titrəməsi kimi daxili səsləri belə qəbul edirik.

Belə çıxır ki, siz öz səsinizi hava və sümüklər vasitəsilə ötürülən səslərin qarışığı kimi eşidirsiniz. Bu kakofoniyanı yalnız siz və başqa heç kim eşidə bilməz.

Öz səsinizi eşidəndə nə baş verir?

Bu zaman sümüklərdən keçən səslər sizə çatmır və siz ancaq hava ilə ötürülən səsi qəbul edirsiniz. Yəni səslərin bir hissəsi itir və çıxışda tanış olmayan bir səs alırsınız.

Bəs niyə öz səsiniz sizi qıcıqlandırır?

Beyninizin sizə oyun oynadığı yer budur. Fakt budur ki, beyninizdə daxili səs istədiyiniz kimi səslənə bilər. Hətta sizə elə gələ bilər ki, sizin səsiniz Andrey Malaxovun və ya Vera Brejnevanın səsinə bənzəyir. Amma səsinizi bu şəkildə eşidən yeganə insansınız.

Reallıqda sizin əsl səsiniz alçaq və cızıltılı ola bilər - ümumiyyətlə, içinizdə onu eşitməyə öyrəşdiyiniz kimi deyil. Və bu fərq sizi bezdirir. Səs yazısında eşitdiyiniz səs, dünyanın qalan hissəsinin sizi necə eşitdiyidir. Heç birimiz öz səsimizin kasetdə səslənməsini bəyənmirik və bunun qarşısını almaq mümkün deyil.

Aysel Bayramova
(Mənbə: https://stakanchik.media/article/pochemu-nas-razdrazhaet-sobstvenniy-golos)