Pendir dadlı xırtıldayan qəlyanaltılar, vanilli dondurma, ətirli bulkalar... Bu məhsulların adı çəkiləndə çoxlarının iştahı oyanır. Bu, aromatizatorlarla bağlıdır,  istehsalçılar tərəfindən fəstfud, kolbasa və süd məhsulları, qənnadı məmulatları və bir sıra digər məhsullara əlavə edilən dadlandırıcılardan istifadə etməklə əldə edilir. Onları yemək təhlükəsizdirmi? Təbii və süni dadlandırıcılar arasında hansı fərqlər var?

Təbii əlavələr

Bu kateqoriyaya efir yağları, essensiyalar və ekstraktlar aiddir. Onları əldə etmək  üçün istilikdən tutmuş distilləyə qədər müxtəlif üsullardan istifadə olunur. Eyni zamanda, xammal kimi həm bitkilərdən, həm də ətdən, balıqdan və ya süddən istifadə etmək olar. Təbii dadlandırıcılar sayəsində məhsul həm xarakterik bir qoxu, həm də dad əldə edir.

Süni əlavələr

Bu kateqoriyaya daxil olan, təbii məhsula oxşadılan dadlar aydın şəkildə seçilir. Bitki və heyvan mənşəli məhsulların bir hissəsi olan belə maddələr sınaq borusunda alınır.

İstehsalçılar niyə aromatizatorlardan istifadə edirlər?

Hər şey sadədir. Bu, məhsula daha zəngin dad və qoxu vermək üçün lazımdır. Bəs niyə sovet dövründə insanlar təbii məhsulların qoxusu ilə kifayətlənirdilər, halbuki hazırda əksəriyyət bunu artıq hətta ayırd belə edə bilmir? Bunun da məntiqi izahı var. İş ondadır ki, dad və aroma reseptorlarının strukturu dəyişə bilir. Tez-tez ətirli yeməklər yemək, siqaret çəkmək və ya məişət kimyəvi maddələrindən istifadə etmək bu prosesi sürətləndirir. Nəhayət, reseptorlarımız təbii dadı və iyi daha pis hiss etməyə başlayır.

Yuxarıda göstərilənlərə əlavə olaraq, dadlandırıcılar məhsulların istehsalının maya dəyərini azaltmaq, eyni zamanda istehlakçı üçün cəlbediciliyini artırmaq üçün istifadə olunur. Məsələn, kolbasa. Tərkibinə baxsanız, onun əsas payı yağ və nişasta olacaq. Hər kəsin bu birləşməni yemək istəməsi ehtimalı yoxdur. Amma ətirli maddələr əlavə edildikdən sonra kolbasa kifayət qədər iştahaaçan və dadlı olur. Boş kalorilərdən başqa orqanizm üçün heç bir şey gətirməyəcəyinə baxmayaraq, çoxumuz məmnuniyyətlə kolbasa ilə sendviç yeyirik.

Aromatik əlavələr zərərlidirmi?

Təbii dadlandırıcılar insan orqanizmi üçün 100% zərərsizdir. Süni olanlara gəldikdə, onlar müntəzəm olaraq müzakirə olunur. Hər halda onların ifrat mənfi təsiri olsaydı, çox güman ki, çoxdan bir çox ölkələrdə qadağan edilmişdi. Buna görə də, nəticə ondan ibarətdir ki, süni əlavələr insanlar üçün kifayət qədər təhlükəsizdir.

Nubar Süleymanova, “İki sahil”