14 avqust 2026 23:27
264

Zəngəzur dəhlizindən regional bağlantılara: Azərbaycanın yeni geoiqtisadi imkanları -  ŞƏRH

Prezident İlham Əliyevin 11 avqust 2026-cı ildə Naxçıvana səfəri zamanı Azərbaycan Televiziyasına verdiyi müsahibədə səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycanın nəqliyyat və enerji siyasətinin regional miqyasını aydın şəkildə ortaya qoyur.
Müsahibənin mühüm istiqamətlərindən biri Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvanı birləşdirəcək nəqliyyat bağlantılarının yaradılmasıdır. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, Zəngəzur dəhlizinin yaradılması Azərbaycanın çoxdankı strateji təşəbbüsüdür. Bu təşəbbüs yalnız Naxçıvanla Azərbaycanın əsas hissəsinin əlaqələndirilməsi kimi deyil, bütövlükdə regionun nəqliyyat xəritəsini dəyişdirə biləcək layihə kimi qiymətləndirilir.
İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra Azərbaycanın qarşıya qoyduğu əsas hədəflərdən biri əldə olunmuş hərbi-siyasi üstünlüyün dayanıqlı iqtisadi və nəqliyyat nəticələrinə çevrilməsi idi. Bu baxımdan Horadiz–Ağbənd avtomobil yolunun, dəmir yolu layihələrinin və Naxçıvan istiqamətində infrastrukturun inkişaf etdirilməsi Zəngəzur bağlantısının maddi əsaslarını formalaşdırır.
Burada Azərbaycanın yanaşmasının əsas xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, ölkəmiz gözləmə mövqeyində dayanmır. Lazımi infrastruktur öz ərazimizdə qabaqcadan yaradılır və layihələrin reallaşması üçün bütün imkanlar səfərbər olunur.
Naxçıvan dəmir yolunun yeni texniki-iqtisadi əsaslandırma əsasında inkişaf etdirilməsi və onun yükdaşıma imkanlarının əhəmiyyətli dərəcədə artırılması da bu strategiyanın tərkib hissəsidir. Məqsəd yalnız sərnişin və yük daşımalarını təmin etmək deyil, Naxçıvanı Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat marşrutlarının mühüm qovşaqlarından birinə çevirməkdir.
Bu baxımdan Naxçıvanın coğrafi mövqeyi onun strateji üstünlüyünə çevrilir. Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan arasında yeni bağlantının yaradılması ölkəmizi Türkiyə, İran, Avropa və daha geniş Avrasiya məkanı ilə birləşdirən nəqliyyat imkanlarını genişləndirəcək.
Lakin məsələ yalnız nəqliyyatla məhdudlaşmır. Prezidentin müsahibəsində Zəngəzur dəhlizinin daha geniş məzmun daşıdığı xüsusi vurğulanır. Burada elektrik xətlərinin, fiber-optik kabellərin, gələcəkdə digər enerji infrastrukturlarının yaradılması imkanları da nəzərdən keçirilir.
Bu, Azərbaycanın dəhliz anlayışına müasir yanaşmasını göstərir. Söhbət yalnız avtomobil və dəmir yolundan deyil, nəqliyyat, enerji və rəqəmsal bağlantıların birləşdiyi çoxfunksiyalı regional infrastrukturu formalaşdırmaqdan gedir.
Naxçıvanın bərpaolunan enerji potensialının inkişaf etdirilməsi də bu strategiyanı tamamlayır. Günəş və su elektrik stansiyalarının yaradılması, enerji saxlanc sistemlərinin qurulması və gələcəkdə elektrik enerjisinin ixrac imkanlarının genişləndirilməsi Naxçıvanı təkcə enerji ilə təmin olunan deyil, enerji istehsal edən və ixrac edə bilən məkana çevirə bilər.
Beləliklə, Zəngəzur bağlantısı Azərbaycanın iqtisadi və geosiyasi imkanlarını paralel şəkildə genişləndirən strateji layihəyə çevrilir. Nəqliyyat marşrutlarının şaxələndirilməsi, yeni bazarlara çıxış, yükdaşıma imkanlarının artırılması və enerji ixracının genişləndirilməsi Azərbaycanın regional əhəmiyyətini daha da yüksəldəcək.
Prezident İlham Əliyevin müsahibəsində diqqət çəkən digər mühüm məqam Azərbaycanın bu prosesdə yalnız milli maraqlarını deyil, region ölkələrinin və daha geniş coğrafiyanın iqtisadi maraqlarını da nəzərə almasıdır. Yeni nəqliyyat və enerji imkanları region ölkələri arasında qarşılıqlı asılılığı və iqtisadi əməkdaşlığı artırmaq potensialına malikdir.
Bu mənada Zəngəzur dəhlizi Azərbaycanın yalnız bir nəqliyyat layihəsi deyil, yeni regional iqtisadi reallıqların formalaşmasına yönəlmiş strateji təşəbbüsüdür.
Prezident İlham Əliyevin müsahibəsində səslənən fikirlər bir daha göstərir ki, Azərbaycan Zəfərdən sonra qarşısına qoyduğu yeni mərhələnin əsas hədəflərindən birini artıq müəyyənləşdirib: ölkənin ərazi bütövlüyünün və təhlükəsizliyinin təmin edilməsindən sonra onun geoiqtisadi imkanlarını maksimum dərəcədə genişləndirmək.
Naxçıvan bu strategiyanın mərkəzi halqalarından biridir. Zəngəzur bağlantısının reallaşması ilə Naxçıvanın Azərbaycanın əsas hissəsi ilə fiziki əlaqəsinin möhkəmlənməsi, regionun nəqliyyat və enerji imkanlarının artması və Azərbaycanın Avrasiya məkanındakı tranzit rolunun daha da güclənməsi üçün yeni mərhələ başlayacaq.
Bu isə Prezident İlham Əliyevin müsahibəsində ifadə olunan əsas strateji mesajlardan birini önə çıxarır: Azərbaycan artıq yalnız mövcud imkanlarından istifadə edən ölkə deyil, regionun gələcək iqtisadi və nəqliyyat xəritəsini formalaşdıran əsas aktorlardan biridir.                                                                                                  
İlqar İlyasov,

YAP Qaradağ rayon təşkilatının sədri