16 noyabr 2026 11:14
63

Uzaqgörən siyasətin növbəti diplomatik uğuru

Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi çoxşaxəli, praqmatik və milli maraqlara əsaslanan xarici siyasət ölkəmizin beynəlxalq mövqelərinin möhkəmləndirilməsində, nüfuzunun yüksəldilməsində və dünyanın aparıcı dövlətləri ilə qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq əlaqələrinin genişləndirilməsində mühüm rol oynayır. Bu siyasətin növbəti mühüm nəticələrindən biri 2026-cı il noyabrın 12-də Azərbaycan Respublikası ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamənin imzalanması oldu.

Dublində Prezident İlham Əliyev və Böyük Britaniyanın Baş naziri Endi Börnham tərəfindən imzalanan bu sənəd iki ölkə arasında uzun illər ərzində formalaşmış dostluq və əməkdaşlıq münasibətlərinin keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksəldiyini nümayiş etdirir. 1994-cü və 1998-ci illərdə imzalanmış birgə bəyannamələrin siyasi-hüquqi varisliyinə əsaslanan yeni sənəd qarşılıqlı hörmət, suverenlik, bərabərhüquqluluq və ortaq maraqlar prinsiplərini rəhbər tutur.

Bu mühüm diplomatik nailiyyət, ilk növbədə, Prezident İlham Əliyevin düşünülmüş və ardıcıl xarici siyasət kursunun məntiqi nəticəsidir. Dövlət başçısının rəhbərliyi ilə Azərbaycan beynəlxalq münasibətlər sistemində etibarlı tərəfdaş, müstəqil siyasi iradəyə malik dövlət və regional proseslərdə mühüm söz sahibi kimi mövqeyini daha da gücləndirmişdir. Azərbaycanın xarici siyasətində əsas prioritetlərdən biri müxtəlif siyasi və iqtisadi güc mərkəzləri ilə milli maraqlara uyğun, qarşılıqlı etimada əsaslanan münasibətlərin qurulmasıdır. Böyük Britaniya ilə strateji tərəfdaşlığın təsdiqlənməsi də məhz bu yanaşmanın uğurlu təzahürüdür.

Bəyannamənin mühüm siyasi əhəmiyyəti ondan ibarətdir ki, tərəflər BMT Nizamnaməsinə və beynəlxalq hüququn fundamental prinsiplərinə, o cümlədən dövlətlərin suverenliyinə, müstəqilliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmətə sadiqliklərini bir daha təsdiqləyirlər. Sənəddə 2025-ci il avqustun 8-də Vaşinqtonda əldə edilmiş razılaşmaların və Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin normallaşdırılması istiqamətində atılan sülh addımlarının əhəmiyyətinin vurğulanması Azərbaycanın regionda dayanıqlı sülhün və təhlükəsizliyin təmin olunmasına yönəlmiş siyasətinə verilən önəmi göstərir.

Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə yalnız siyasi münasibətlərin dərinləşdirilməsi ilə məhdudlaşmır. Sənəd müdafiə və təhlükəsizlik, iqtisadiyyat, ticarət, investisiya, enerji, nəqliyyat, təhsil və innovasiya kimi mühüm istiqamətləri əhatə edir. Müdafiə və təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi, hüquq-mühafizə orqanları arasında əlaqələrin gücləndirilməsi, müdafiə sənayesi və institusional potensial sahələrində birgə imkanların araşdırılması iki ölkənin təhlükəsizlik maraqlarının uzlaşdırılması baxımından əhəmiyyətlidir.

İqtisadi sahədə isə bərpaolunan enerji, infrastruktur, maliyyə, logistika və xidmət sektorlarında əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün yeni perspektivlər açılır. Xüsusilə Orta Dəhlizin inkişafına verilən dəstək Azərbaycanın beynəlxalq nəqliyyat və logistika qovşağı kimi mövqeyinin gücləndirilməsi baxımından diqqətəlayiqdir. Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsləri ilə ölkəmizin Şərq-Qərb nəqliyyat bağlantılarında artan rolu Azərbaycanın regional və qlobal iqtisadi proseslərdə əhəmiyyətini daha da artırır.

Enerji əməkdaşlığı da strateji tərəfdaşlığın əsas istiqamətlərindəndir. Azərbaycanın zəngin enerji resursları, etibarlı təchizatçı kimi formalaşmış nüfuzu və yaşıl enerji sahəsində həyata keçirdiyi layihələr Böyük Britaniya ilə əməkdaşlıq üçün geniş imkanlar yaradır. Bu baxımdan ənənəvi enerji sahəsində mövcud əlaqələrin bərpaolunan enerji, yaşıl maliyyələşmə və aşağı karbonlu texnologiyalar istiqamətində inkişaf etdirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Sənəddə təhsil, elm, rəqəmsallaşma, süni intellekt, texnoloji inkişaf və innovasiya sahələrinə xüsusi yer ayrılması isə tərəfdaşlığın gələcəyə hesablandığını göstərir. Universitetlər, elmi-tədqiqat institutları və sənaye müəssisələri arasında əlaqələrin genişləndirilməsi, peşəkar bilik və təcrübə mübadiləsi iki ölkənin insan kapitalının inkişafına xidmət edəcək.

Bütün bunlar bir daha təsdiqləyir ki, Prezident İlham Əliyevin xarici siyasət strategiyası Azərbaycanın yalnız bu gününün deyil, gələcək inkişafının da möhkəm təməllərini formalaşdırır. Dövlət başçısının beynəlxalq platformalarda nümayiş etdirdiyi siyasi qətiyyət, diplomatik məharət və praqmatik yanaşma ölkəmizin dünya dövlətləri ilə münasibətlərinin yeni məzmun qazanmasına şərait yaradır.

Azərbaycan ilə Böyük Britaniya arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə bu siyasətin növbəti mühüm diplomatik nəticəsi olmaqla yanaşı, ölkəmizin beynəlxalq nüfuzunun, siyasi çəkisinin və iqtisadi potensialının artmasının da göstəricisidir. Bu sənəd Azərbaycan-Böyük Britaniya münasibətlərində yeni imkanlar açır, qarşılıqlı etimada əsaslanan əməkdaşlığı möhkəmləndirir və Azərbaycanın milli maraqlarına uyğun çoxşaxəli tərəfdaşlıq siyasətinin uğurla davam etdirildiyini nümayiş etdirir.

Əlişah Rəcəbov,

YAP Ağdaş rayon təşkilatının sədri