Bir uşağın qəlbinə toxunmaq, onun həyatında iz qoymaq müəllim üçün ən böyük uğurdur

İnsan həyatında elə peşələr var ki, onların dəyəri zaman keçdikcə daha aydın görünür. Müəllimlik məhz belə peşələrdəndir. Bu peşənin sahibləri yalnız dərs demir, onlar cəmiyyətin gələcəyini formalaşdırır, uşaqların düşüncə tərzini, dünyagörüşünü və həyat yolunu müəyyənləşdirən ilk bələdçilərə çevrilirlər. Hər bir uğurlu həkimin, mühəndisin, alimin, hərbçinin, dövlət xadiminin və ya sənətkarın həyat yolunun başlanğıcında ona yol göstərən bir müəllim dayanır. Bu baxımdan müəllim əməyinin dəyəri ölçüyəgəlməz, məsuliyyəti isə olduqca böyükdür.

Xüsusilə ibtidai sinif müəllimləri uşağın həyatında silinməz iz buraxan insanlardır. Məktəbə ilk addımını atan bir şagird üçün müəllim yalnız bilik verən şəxs deyil, həm də dost, qayğıkeş yol yoldaşı və etibar ünvanıdır. Uşağın kitaba, məktəbə, elmə və təhsilə sevgisinin formalaşmasında ilk müəllimin rolu əvəzsizdir. Məhz bu səbəbdən ibtidai təhsil gələcək uğurların təməli, müəllim isə həmin təməlin memarı hesab olunur.

Bu gün sizə təqdim etdiyimiz müsahibənin qəhrəmanı da ömrünün mühüm bir hissəsini bu şərəfli missiyaya həsr etmiş pedaqoqlardandır. Abşeron rayonu Xırdalan şəhər 5 nömrəli tam orta məktəbin ibtidai sinif müəllimi Baxşəliyeva Ülviyyə müəllimə artıq 20 ilə yaxındır ki, şagirdlərin təlim və tərbiyəsi ilə məşğul olur, onların gələcək həyat yoluna işıq salır. Uşaqlara olan sevgisi, peşəsinə bağlılığı, məsuliyyət hissi və pedaqoji fəaliyyəti ilə həm şagirdlərinin, həm də valideynlərin hörmətini qazanan Ülviyyə müəllimə müəllimlik peşəsini yalnız iş kimi deyil, həyat amalı kimi qəbul edir.

Onun müəllimlik sevgisinin təməli hələ uşaqlıq illərində qoyulub. İxtisasca ingilis dili müəllimi olan anasının peşəsinə olan sevgisi və təhsilə münasibəti gələcəkdə Ülviyyə müəllimənin də bu müqəddəs sənəti seçməsində mühüm rol oynayıb. Bu gün o, ilk müəllim kimi yüzlərlə uşağın həyatında iz qoymaqdan, onların uğurlarına şahidlik etməkdən qürur duyur.

Müəllimlik yolunun başlanğıcı, ibtidai təhsilin əhəmiyyəti, müasir təhsil mühitinin çağırışları, müəllim-şagird münasibətləri, ailə-məktəb əməkdaşlığı və 20 illik pedaqoji fəaliyyətinin yaddaqalan məqamları barədə Xırdalan şəhər 5 nömrəli tam orta məktəbin ibtidai sinif müəllimi Baxşəliyeva Ülviyyə müəllimə ilə həmsöhbət olduq.

İllərin təcrübəsi, şagird sevgisi və müəllim adına olan sonsuz ehtiram Baxşəliyeva Ülviyyə müəllimənin pedaqoji fəaliyyətinin əsas qayəsini təşkil edir. Onun fikirlərində müəllimlik peşəsinə duyulan dərin məhəbbət, hər bir şagirdin uğurunda öz payını görən pedaqoqun səmimiyyəti və məsuliyyəti aydın hiss olunur. Bəs uşaqlıq arzusu kimi başlayan bu yol onu müəllimlik zirvəsinə necə gətirib çıxarıb? İbtidai təhsilin incəlikləri, müasir məktəbin çağırışları, müəllim-şagird münasibətlərinin mahiyyəti və iyirmi illik pedaqoji fəaliyyətin qazandırdığı təcrübələr barədə Ülviyyə müəllimənin düşüncələrini oxucularımıza təqdim edirik.

-Özünüzü oxucularımıza necə təqdim edərdiniz?

-Müəllimlik peşəsinə gələn yolunuz necə başlayıb?Mən, Baxşəliyeva Ülviyyə ibtidai sinif müəllimi kimi fəaliyyət göstərirəm.Uşaqlarla işləmək, onların gələcəyinə işıq olmaq, təhsillə bərabər onlara sevgi və qayğı ötürmək, onlarla fikir mübadiləsi etmək mənim üçün əvəzolunmazdır.

-Müəllimlik sevgisi məndə uşaqlıq illərindən başlayıb.Bu sevginin yaranmasında əsas rol anama düşür. O, ixtisasca ingilis dili müəllimi idi.

-Niyə ibtidai sinif müəllimliyini seçdiniz?İbtidai təhsil sanki bir bünövrədir.Bu müddət ərzində onlarda şəxsiyyətin,dünyagörüşün,vətənpərvərliyin və bir sıra mənəvi dəyərlərin formalaşması baş verir.Bu prosesdə mənim də payımın olması məni xoşbəxt edir.

-Bakalavr və magistr təhsilinizin pedaqoji fəaliyyətinizə hansı töhfələri olub?

Həmin illərdə əldə etdiyim bilik və bacarıqları bu gün də pedaqoji fəaliyyətimdə istifadə edirĕm.

-İlk dərs gününü necə xatırlayırsınız?Həmin gündən bu günə müəllimlik fəaliyyətinizdə hansı dəyišşiklikləri yaşamısınız?

-İlk dərs günüm həyəcanlı olub.Ümumiyyətlə, hər il Bilik Günü eyni həyəcanla tədris ilinə başlayıram.Şagirdlərimlə yenidən görüşmək həm sevinc, həm də həyəcan hissi yaradır qəlbimdə.

-Sizcə ibtidai təhsil uşağın gələcək uğurlarının formalaşmasında hansı rolu oynayır?

-İbtidai  təhsil uşağın həyatında,gələcəyində böyük rol oynayır.Uşaq bu dövrdə məktəbi,oxumağı,öyrənməyi sevməlidir ki, davam etdiyi bu yol ona yorucu və darıxdırıcı olmasın.

-Müasir dövrdə ibtidai sinif müəlliminin əsas missiyası nədən ibarətdir?

-Müasir dövr tələb edir ki, müəllim yalnız bilik verməklə kifayətlənməsin.Biliklə yanaşı bacarıq,müstəqil şəkildə fikir bildirmək, mənəvi dəyərlər və s. aşılasın.

-Müəllim və şagird arasında etimad münasibətinin qurulması nə dərəcədə vacibdir?

-Düşünürəm ki, bu çox vacib məsələdir.Şagird öz müəliminə güvənməli və ona etimad etməlidir.Əks halda şagirdin daxili dünyasında uçurum yaranar və bu proses  onun təhsilinə də mənfi təsir göstərər.

-Müasir texnologiyalar tədris prosesinə hansı yeniliklər gətirib?

-Müasir tesxologiyalar vasitəsi ilə tədris daha maraqlı və əlçatan olub.Məsələn: Mövzu "Qobustan qayaları" və s. olarsa şagird yalnız müəllimdən dinləməklə deyil, həm də bu tarixi məkanı sinif otağından vizual ekskursiya etməklə daha dərindən öyrənir.

-Şagirdlərin fərdi xüsusiyyətlərini nəzərə almaq müəllimdən hansı bacarıqları tələb edir?

-Müəllimin müşahidə etmək bacarığı burda mühüm rol oynayır.Sözsüz ki, hər bir şagird individualdır.Hər hansı bir situasiyada müəllim düzgün qərarvermə bacarığına malik olmalıdır.

-Bu gün uşaqların təlim-tərbiyəsində ailə və məktəb əməkdaşlığını necə qiymətləndirirsiniz?

-Uşaqların təlim-tərbiyəsində ailə və məktəb əməkdaşlığı ən ümdə məsələlərdən biridir.Əgər bu əməkdaşlıq düzgün şəkildə baş tutarsa, uşaq mütləq getdiyi yolda uğur qazanacaqdır.

-Müəllimlik peşəsinin ən çətin  və ən dəyərli tərəfləri hansılardır?

-Müəllimlik böyük məsuliyyət tələb edən peşədir.Düşünürəm ki, bu onun ən çətin tərəfidir.Ən dəyərli , gözəl anı isə şagirdlərinin uğurlarına şahid olmaqdır.

-Şagirdlərinizin uğurları sizin üçün nə ifadə edir?

-Şagirdlərimin uğurları mənim sevincim,qürurum və əməyimin bəhrəsidir.Əlbəttə ki, bu böyük bir fəxrdir,motivasiyadır.

-Pedaqoji fəaliyyətinizdə sizi ən çox qürurlandıran məqam hansıdır?

-Zaman keçdikcə təhsil verdiyim şagirdlərimlə artıq həmkar olduğumu görmək məni həm duyğulandırır, həm də qürurlandırır.

-Müasir dövrdə müəllim nüfuzunun qorunması və yüksəldilməsi üçün hansı addımlar vacibdir?

-Təhsil millətin gələcəyidir.Əgər gələcəyimizin parlaq olmağını istəyiriksə, ilk növbədə bu sahədə əməyi olan müəllimin hörməti qorunmalıdır.Bunun üçün cəmiyyətimin dəstəyi vacibdir. 

-Sizcə,uğurlu təhsilin əsas şərti nədir?

-Təhsil o zaman uğurlu olur ki, müəllim, valideyn,şagird əməkdaşlığı baş tutsun.Əgər bu əməkdaşlıq yerindədirsə,təhsil də keyfiyyətli olur.

-Uzun illər sonra şagirdlərinizin sizi necə xatırlamasını istərdiniz?

-Onların yaddaşında qayğıkeş, mərhəmətli,ədalətli, yolgöstərən müəllim kimj qalmaq istərdim.

-Müəllimlik fəaliyyətinizə nəzər saldıqda, ən böyük qazancınızın nə olduğunu düşünürsünüz?

-Bu il pedaqoji fəaliyyətimin 20 ili tamam olur.Bu illər ərzində ən böyük qazancım şagirdlərimin sonsuz sevgisi, onların əldə etdiyi nailiyyətlər və uğurlardır.

Hər bir xalqın inkişaf tarixində xüsusi xidmətləri ilə seçilən insanlar olur. Onlar cəmiyyətə böyük əsərlər yazmaqla, mühüm kəşflər etməklə və ya yüksək vəzifələr tutmaqla deyil, insan yetişdirməklə iz qoyurlar. Bu insanlar müəllimlərdir. Çünki müəllim gələcəyi qurur, sabahın memarlarını yetişdirir, bir millətin intellektual və mənəvi əsaslarını formalaşdırır. Məhz buna görə də müəllim əməyinin dəyərini ölçmək, onun cəmiyyət qarşısındakı xidmətlərini tam ifadə etmək bəzən sözlərin gücü xaricində qalır.

Bu gün sürətlə dəyişən, yenilənən və inkişaf edən dünyada müəllimin üzərinə düşən vəzifələr də əvvəlki dövrlərlə müqayisədə daha məsuliyyətli və daha əhatəli xarakter daşıyır. Müəllim artıq yalnız dərs deyən insan deyil. O, eyni zamanda psixoloq, tərbiyəçi, məsləhətçi, istiqamətverici və gələcəyə yol göstərən bir bələdçidir. Xüsusilə ibtidai sinif müəllimləri uşağın həyatında elə bir mərhələdə qarşısına çıxırlar ki, həmin dövrdə atılan hər addım, deyilən hər söz, göstərilən hər münasibət onun gələcək şəxsiyyətinin formalaşmasına təsir edir.

Məhz bu baxımdan Baxşəliyeva Ülviyyə müəllimənin pedaqoji fəaliyyət yolu diqqətəlayiq və nümunəvidir. O, iyirmi il ərzində minlərlə dərs saatını yalnız proqram materiallarının tədrisinə deyil, həm də uşaqlarda insanlıq, mərhəmət, dürüstlük, vətənpərvərlik, zəhmətsevərlik və məsuliyyət hissinin formalaşmasına həsr edib. Çünki əsl müəllim yaxşı bilir ki, məktəbin əsas vəzifəsi yalnız savadlı insan deyil, həm də layiqli vətəndaş yetişdirməkdir.

Müsahibə boyu səsləndirdiyi fikirlərdən aydın görünür ki, Ülviyyə müəllimə üçün müəllimlik peşəsi sadəcə əmək fəaliyyəti deyil. Bu, onun həyat tərzi, dünyagörüşü və mənəvi məsuliyyətidir. Şagirdlərinə olan sevgisi, peşəsinə bağlılığı, ailə və məktəb əməkdaşlığına verdiyi önəm, müasir təhsil çağırışlarına yanaşması və hər bir uşağa fərdi münasibət göstərmək istəyi onun pedaqoji fəaliyyətinin əsas xüsusiyyətlərindəndir.

İyirmi il... Bu rəqəm zahirən sadə görünə bilər. Lakin bu iyirmi ilin arxasında minlərlə şagirdin sevinci, həyəcandan titrəyən ilk dərs günləri, ilk yazılan hərflər, ilk oxunan kitablar, ilk uğurlar və ilk qələbələr dayanır. Bu illər ərzində neçə-neçə uşaq onun sinfindən həyata vəsiqə alıb, neçə-neçə valideyn övladını arxayınlıqla ona etibar edib, neçə-neçə ailə onun əməyinə görə minnətdarlıq hissi yaşayıb.

Bəlkə də müəllimlik peşəsinin ən gözəl tərəfi məhz budur. Müəllim öz əməyinin bəhrəsini bir günə, bir aya və ya bir ilə görmür. O, illər sonra öz şagirdlərinin uğurlarında, qazandıqları nailiyyətlərdə, cəmiyyətdə tutduqları mövqedə öz zəhmətinin izlərini görür. Bu isə heç bir mükafatla ölçülə bilməyəcək qədər böyük mənəvi qazancdır.

Ülviyyə müəllimənin müsahibədə vurğuladığı kimi, onun üçün ən böyük qürur mənbələrindən biri vaxtilə təhsil verdiyi şagirdlərlə sonradan həmkar kimi qarşılaşmaqdır. Bu, müəllim ömrünün ən təsirli və ən unudulmaz anlarından biridir. Çünki müəllim üçün bundan böyük sevinc ola bilməz ki, yetişdirdiyi şagirdlər öz arzularına çatır, cəmiyyətə faydalı insanlara çevrilir və müəllimlərinin yolunu davam etdirirlər.

Bu gün müəllim adına olan hörmətin qorunması, müəllim nüfuzunun yüksəldilməsi və təhsilin inkişafı hər birimizin üzərinə düşən mühüm vəzifələrdəndir. Çünki müəllimə verilən dəyər əslində gələcəyə verilən dəyərdir. Təhsilə göstərilən diqqət isə millətin sabahına qoyulan ən böyük sərmayədir.

Biz də sonda Xırdalan şəhər 5 nömrəli tam orta məktəbin ibtidai sinif müəllimi Baxşəliyeva Ülviyyə müəlliməyə gələcək fəaliyyətində yeni uğurlar, möhkəm cansağlığı, tükənməz enerji və sonsuz müəllim sevgisi arzulayırıq. İnanırıq ki, onun illərlə formalaşdırdığı pedaqoji təcrübə, peşəkarlığı və insanpərvərliyi bundan sonra da yüzlərlə şagirdin həyatına işıq saçacaq, onların uğur hekayələrinin ayrılmaz hissəsinə çevriləcək.

Çünki müəllimlər zamanın axarında sadəcə dərs demirlər. Onlar ömürlərə istiqamət verir, arzulara qanad taxır, gələcəyi formalaşdırırlar. Onların yazdığı ən böyük əsər isə kitab səhifələrində deyil, insan talelərində yaşayır.