Azərbaycan Respublikası ilə Amerika Birləşmiş Ştatları (ABŞ) arasında mövcud olan münasibətlər müasir beynəlxalq əlaqələr sistemində praqmatik və nəticəyə hesablanmış əməkdaşlıq modeli kimi xarakterizə olunur. Bu əlaqələr ideoloji yaxınlıqdan daha çox qarşılıqlı maraqlar, regional və qlobal təhlükəsizlik məsələləri, eləcə də iqtisadi və enerji sahəsində əməkdaşlıq üzərində qurulmuşdur.

Azərbaycan–ABŞ münasibətlərinin əsas sütunlarından biri enerji əməkdaşlığıdır. Azərbaycan Xəzər hövzəsində yerləşən mühüm enerji ehtiyatlarına malik ölkə kimi ABŞ-ın Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunması strategiyasında əhəmiyyətli rol oynayır. Bakı–Tbilisi–Ceyhan neft kəməri və Cənub Qaz Dəhlizi kimi transmilli layihələr ABŞ tərəfindən dəstəklənmiş və regionda enerji marşrutlarının şaxələndirilməsinə töhfə vermişdir. Bu amil iki ölkə arasında münasibətlərin konkret nəticələrə yönəldiyini göstərir.

Təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq da ikitərəfli münasibətlərin vacib istiqamətlərindəndir. Azərbaycan beynəlxalq terrorizmə qarşı mübarizədə, sülhməramlı əməliyyatlarda və regional sabitliyin qorunmasında ABŞ-la əməkdaşlıq etmişdir. Xüsusilə Azərbaycanın NATO-nun rəhbərliyi altında həyata keçirilən missiyalarda iştirakı ölkənin beynəlxalq təhlükəsizlik sisteminə inteqrasiyasını gücləndirmişdir.

İqtisadi və humanitar sahələrdə əlaqələr də tədricən inkişaf etməkdədir. ABŞ tərəfindən həyata keçirilən təhsil proqramları, elmi mübadilə layihələri və texniki yardım təşəbbüsləri Azərbaycanda institusional inkişaf və insan kapitalının gücləndirilməsinə yönəlmişdir. Eyni zamanda, Amerika şirkətlərinin Azərbaycanın qeyri-neft sektoruna marağının artması iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsinə şərait yaradır.

Nəticə etibarilə, Azərbaycan və Amerika Birləşmiş Ştatları arasında münasibətlər praktik, rasional və nəticəyönümlü xarakter daşıyır. Bu əməkdaşlıq modeli qarşılıqlı maraqların balansına əsaslanaraq hər iki tərəf üçün strateji əhəmiyyət kəsb edir və uzunmüddətli perspektivdə davamlı inkişaf imkanları yaradır.

Rauf Nəcəfov,
YAP Sədərək rayon təşkilatının məsləhətçisi