07 may 2026 16:27
176

Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərində yeni mərhələ: sülh, əməkdaşlıq və regional inteqrasiya

Prezident İlham Əliyev tərəfindən səsləndirilən fikirlər bir daha göstərir ki, Cənubi Qafqaz regionunda yeni siyasi mərhələ başlanmışdır. Uzun illər davam edən qarşıdurma və münaqişədən sonra Azərbaycan ilə Ermənistan arasında formalaşan yeni münasibətlər sistemi artıq real nəticələr verməyə başlayır. Xüsusilə Vaşinqtonda Ağ Evdə imzalanmış Birgə Bəyannamə və tərəflər arasında əldə olunmuş sülh razılaşmaları regionun gələcəyi baxımından mühüm tarixi hadisə hesab olunur.

Ötən ilin avqust ayında ABŞ paytaxtı Vaşinqtonda keçirilən görüş zamanı Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Birgə Bəyannamə imzalaması beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən böyük maraqla qarşılandı. Prezident Donald Trampın sənədə şahid qismində imza atması isə bu prosesin qlobal siyasi əhəmiyyətini daha da artırdı. Bununla yanaşı, hər iki ölkənin xarici işlər nazirlərinin sülh sazişinin mətnini paraflaması tərəflər arasında siyasi iradənin mövcud olduğunu nümayiş etdirdi.

Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, həm Azərbaycan, həm də Ermənistan üçün artıq sülh reallığı formalaşıb. Bu reallıq yalnız siyasi bəyanatlarla deyil, konkret addımlarla təsdiq olunur. Ən diqqətçəkən məqamlardan biri Azərbaycanın 1990-cı illərin əvvəllərindən etibarən Ermənistana tətbiq etdiyi bütün tranzit məhdudiyyətlərini birtərəfli qaydada aradan qaldırmasıdır. Bu addım regionda qarşılıqlı etimad mühitinin yaranmasına xidmət edən mühüm qərar kimi qiymətləndirilir.

Sülhün əldə olunması nəticəsində bu günə qədər Azərbaycan ərazisi vasitəsilə Ermənistana 28 min ton yük çatdırılmışdır. Bu fakt onu göstərir ki, regionda nəqliyyat-kommunikasiya əlaqələrinin bərpası artıq praktik mərhələyə keçib. Uzun illər blokada və məhdudiyyətlərlə üzləşən region üçün bu proses iqtisadi inteqrasiyanın başlanğıcı kimi dəyərləndirilə bilər.

Azərbaycanın atdığı addımlar yalnız tranzit imkanlarının açılması ilə məhdudlaşmır. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, Azərbaycan ilk dəfə olaraq öz neft məhsullarını — benzin və dizeli Ermənistana ixrac etməyə başlayıb. Bu isə iki ölkə arasında iqtisadi münasibətlərin formalaşması baxımından mühüm hadisədir. İndiyə qədər 12 min ton Azərbaycan neft məhsullarının Ermənistana ixrac olunması artıq ticarət əlaqələrinin başlanmasının göstəricisidir.

Bu addımlar Azərbaycanın regionda davamlı sülhün və iqtisadi əməkdaşlığın tərəfdarı olduğunu bir daha nümayiş etdirir. Ölkəmiz qalib dövlət olaraq revanşizm deyil, əməkdaşlıq və inkişaf modelini seçmişdir. Azərbaycanın həyata keçirdiyi siyasətin əsas məqsədi regionu qarşıdurma məkanından əməkdaşlıq və təhlükəsizlik platformasına çevirməkdir.

Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində iqtisadi əməkdaşlıq sülhün əsas təminatlarından biri hesab olunur. Azərbaycan və Ermənistan arasında iqtisadi əlaqələrin qurulması gələcəkdə regionda sabitliyin daha da möhkəmlənməsinə xidmət edə bilər. Xüsusilə nəqliyyat dəhlizlərinin açılması, enerji əməkdaşlığı və ticarət münasibətlərinin genişlənməsi Cənubi Qafqazın iqtisadi potensialını artıracaq mühüm amillərdəndir.

Azərbaycan bu gün regionda əsas iqtisadi və siyasi güc mərkəzidir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən uğurlu siyasət nəticəsində ölkəmiz beynəlxalq səviyyədə etibarlı tərəfdaş kimi tanınır. Ermənistanla münasibətlərdə nümayiş etdirilən konstruktiv mövqe də Azərbaycanın sülhə və əməkdaşlığa verdiyi önəmin göstəricisidir.

Bununla yanaşı, Azərbaycanın atdığı humanitar və iqtisadi addımlar beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən də müsbət qiymətləndirilir. Çünki regionda davamlı sülh yalnız siyasi sənədlərlə deyil, eyni zamanda iqtisadi və humanitar münasibətlərin inkişafı ilə mümkündür. Ermənistanın Azərbaycan ərazisindən tranzit imkanlarından istifadə etməsi və Azərbaycan məhsullarının Ermənistan bazarına daxil olması regionda yeni münasibətlər modelinin formalaşdığını göstərir.

Prezident İlham Əliyevin çıxışında əks olunan əsas məqamlardan biri də gələcəyə yönəlmiş optimist yanaşmadır. Bu gün Azərbaycan regionda sabitliyin təmin olunması üçün siyasi iradə nümayiş etdirir və praktik addımlar atır. Ermənistanın da bu prosesdə iştirak etməsi gələcəkdə Cənubi Qafqazın əməkdaşlıq və inkişaf məkanına çevrilməsi üçün mühüm zəmin yaradır., Azərbaycan ilə Ermənistan arasında əldə olunmuş sülh region tarixində yeni mərhələnin başlanğıcıdır. Tranzit məhdudiyyətlərinin aradan qaldırılması, yük daşımalarının həyata keçirilməsi və enerji məhsullarının ixracı artıq sülhün real nəticələrini ortaya qoyur. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən siyasət regionda davamlı təhlükəsizlik, iqtisadi inteqrasiya və qarşılıqlı əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar yaradır.

Fidan Əliyeva,
YAP Xətai rayon təşkilatının məsləhətçisi