Zaman səyahəti deyil, qədim irs

Şimali Afrikanın yerli əhalisi olan amaziqlər (berberilər), dünya miqyasında istifadə edilən miladi təqvimdən təxminən min il öndə olan 2976-cı ili qarşılayıblar. Bu fərq bir zaman səyahəti deyil, xalqın minilliklərə dayanan köklü tarixi irsi ilə bağlıdır.

Təqvimin başlanğıcı: Miladdan öncə 950-ci il

Amaziq təqvimi miladi təqvimlə müqayisədə daha qədim tarixə əsaslanır. Bu xüsusi təqvim, Kral Şeşonkakın miladdan öncə 950-ci ildə Misir taxtına çıxışını başlanğıc nöqtəsi kimi qəbul edir. Məhz bu səbəbdən amaziqlər hazırda 2976-cı ili qeyd edirlər.

"Yennayer" bayramı və qədim ənənələr

Mərakeş, Əlcəzair, Tunis və Liviya kimi ölkələrdə 12-14 yanvar tarixləri arasında qeyd olunan yeni il "Yennayer" adlanır. Bu bayram sadəcə təqvim dəyişikliyi deyil, həm də ailə bağlarının, təbiətlə vəhdətin və yenilənmənin rəmzidir.

Kutlamaların əsas özəllikləri:

Xüsusi təamlar: Mərakeşin Yüksək Atlas bölgəsində paxlalılar və ədviyyatlardan hazırlanan "ourkemen", Əlcəzairdə isə çərəz və meyvə qarışığından ibarət "treze" süfrələrin bəzəyi olur.

Xeyir-dua ayini: Bəzi bölgələrdə bolluq və bərəkət rəmzi olaraq çərəz qarışığı evin ən kiçik övladının başından aşağı tökülür.

Təbrik: "Aseggas ameggaz" – Küçələrdə insanlar bir-birini bu ifadə ilə təbrik edərək xoş arzularını bildirirlər.

Maraqlı fakt: Rəsmi statistika dəqiq olmasa da, Şimali Afrikada on milyonlarla amaziqin yaşadığı təxmin edilir. Onların ən böyük populyasiyası Mərakeş (əhalinin təxminən 40%-i) və Əlcəzairdə cəmləşib.

Mədəni müqavimətin rəmzi

Yennayer bayramı amaziq xalqı üçün həm də əsrlər boyu davam edən mədəni varlıq mübarizəsinin bir simvoludur. Bu gün bir çox Şimali Afrika ölkəsində bu günün rəsmi bayram kimi tanınması, yerli xalqın öz kimliyinə sahib çıxmasının bir göstəricisi hesab olunur.