Heç düşünmüsünüzmü ki, niyə hər şeyi unudursunuz, daimi baş ağrılarınız olur və ya diqqətinizi cəmləməkdə çətinlik çəkirsiniz? Bu problem sözün əsl mənasında, sizin “başınızdadır”. Bir çox insanlar müəyyən qidaların və gündəlik vərdişlərin psixi sağlamlığa böyük təsir göstərə biləcəyini və sonrakı həyatda xəstəliklərin inkişafına potensial olaraq kömək edə biləcəyini dərk etmirlər. Bəzi gündəlik vərdişlər sağlamlığa ciddi zərər verə bilər. Etdiyimiz hər şey, istər qısa, istərsə də uzun müddətə bədənimizə təsir edir. Beynin normal fəaliyyətinə zərər verə biləcək və hətta strukturuna zərər verə biləcək xüsusi vərdişlərdən xəbərdar olmaq vacibdir.
Səhər yeməyini təxirə salmaq
Yəqin ki, "Səhər yeməyi günün ən vacib yeməyidir" ifadəsini eşitmisiniz, elə deyilmi? Düzdür. Bir gecəlik dinclikdən sonra beynin düzgün işləməsi üçün qida maddələrinə ehtiyacı var. Günün əvvəlində yemək yemədiyiniz zaman beyin ehtiyatlarını istifadə edəcək və tapşırıqları yerinə yetirmək üçün daha çox işləməyə məcbur olacaq. Bu, konsentrasiyanı poza bilər, yaddaş itkisinə səbəb ola bilər, əhval-ruhiyyəni pisləşdirə və fiziki və intellektual performansınızı azalda bilər.
Oturaq həyat tərzi
Məşq çatışmazlığı uzun müddətdə beynin normal fəaliyyətini poza bilər. Fiziki fəaliyyət öyrənməyi asanlaşdırır, əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdırır, yaddaş itkisi və yaşla bağlı digər problemlərin qarşısını alır.
Çox qəhvə içmək
Kofein trankvilizator kimi fəaliyyət göstərən neyrotransmitter kimi təsir göstərərək yuxuya maneə törədir.
Bədəndə diuretiklərin və stimullaşdırıcıların birləşməsi beynin həddindən artıq yüklənməsinə səbəb olur ki, bu da baş ağrılarına səbəb ola bilər. Həm də əsəbilik və narahatlıq yarada bilər.
Siqaret çəkmək
Siqaretdə olan nikotin qan axınını məhdudlaşdıraraq, qlükoza və oksigen axınını gücləndirərək beyninizə zərər verir.
Yüksək səslə musiqi dinləmək
Yüksək səsli musiqi beyin hüceyrələrinə zərər verməklə yanaşı, yaddaşa və öyrənməyə də təsir edə bilər. Yüksək desibellər beyin toxumasının, xüsusən də boz maddənin itkisi ilə əlaqələndirilir.
Yuxusuzluq
Özünüzü yuxudan məhrum etmək beyin hüceyrələrinin ölümünü sürətləndirir.
Həddindən artıq spirtli içki
Sosial həyat beyinə fayda verir, lakin çox sərxoş saatlar mənfi təsir göstərə bilər. Həddindən artıq spirt istehlakı ilə erkən idrak pozğunluğu arasında birbaşa əlaqə var.
Həddindən artıq fastfud yemək
Monreal Universiteti tərəfindən aparılan bir araşdırmaya görə yağla zəngin olan lazımsız qidalar beynin kimyəvi maddələrini dəyişdirə bilər və bu, depressiya və narahatlıqla əlaqəli simptomlara səbəb ola bilər.
Konservləşdirilmiş ton balığı
Həddindən artıq istehlak edildikdə tuna bədəndəki civə səviyyəsini çox artıra bilər ki, bu da psixi sağlamlığa mənfi təsir göstərir.
Kompüter qarşısında saatlarla vaxt keçirmək
Bu fəaliyyət beynin normal fəaliyyətini pozduğu üçün psixi sağlamlığa zərərlidir.
Xəstə olduğunuz zaman beyni işləməyə məcbur etmək
Xəstə olarkən çox işləmək və ya oxumaq tövsiyə edilmir. Çünki enerjiniz xəstəliyin sağalmasına yönəldilməlidir. Bu dövrdə beyni işləməyə məcbur etmək onun effektivliyini azalda bilər və immunitet sisteminizi daha da zəiflədə bilər.
Stress və aqressiya
Stress zehni qabiliyyətin azalmasına səbəb olur və insult və infarkt riskini artırır.
Qazlı su
Qazlı sudan gündəlik istifadə koqnitiv zəifliyə, bundan əlavə olaraq nevroloji pozğunluqlara və yaddaş itkisinə səbəb ola bilər.
Duz və duzlu qidalar
Təmizlənmiş duz və duzlu qidaların həddindən artıq istehlakı yaddaş itkisinə və ümumi zehni vəzifələri yerinə yetirməkdə çətinliklərə səbəb ola bilər.
İşlənmiş ət məhsulları
Kolbasa və sosis kimi qidalardan uzaq durmaq lazımdır. Təbii ətlərdə olan zülallar sinir sisteminə faydalı, işlənmiş ətlərdə olanlar isə zərərlidir.
Yatarkən başınızı örtmək
Başı örtülü yatmaq havanın dövranına maneə törədir, karbon qazının konsentrasiyasını artırır və beyinə oksigen axını azalır.
Nubar Süleymanova, “İki sahil”