21 sentyabr 2026 18:42
108

Türk Dövlətləri Təşkilatı: Birlik, təhlükəsizlik və əməkdaşlıqla güclənən beynəlxalq mövqe

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Türk Dövlətləri Təşkilatına (TDT) üzv ölkələrin təhlükəsizlik üzrə rəhbər şəxslərini qəbul edərkən Türk dünyasının qarşısında duran mühüm vəzifələrə, təşkilatın beynəlxalq nüfuzunun artırılmasına, təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın dərinləşdirilməsinə və gənclərlə işin gücləndirilməsinə dair mühüm mesajlar verib.

Dövlət başçısı qeyd edib ki, TDT çərçivəsində müxtəlif formatlarda keçirilən görüşlər təşkilat daxilində fəal qarşılıqlı əlaqənin göstəricisidir. Təşkilatın gündəliyi beynəlxalq təhlükəsizlik, enerji və nəqliyyat bağlantıları, ticarət, multikulturalizm və humanitar əməkdaşlıq kimi mühüm istiqamətləri əhatə edir. Prezident İlham Əliyevin sözlərinə görə, 2009-cu ildə Naxçıvanda keçirilmiş tarixi Zirvə görüşündən sonra TDT üzv ölkələr arasında qarşılıqlı əlaqələrin inkişafı və təşkilatın beynəlxalq arenadakı mövqeyinin möhkəmləndirilməsi üçün öz potensialından maksimum istifadə edir.

Prezident İlham Əliyev çıxışında TDT ölkələrinin yerləşdiyi geniş coğrafiyanın enerji və nəqliyyat dəhlizləri baxımından mühüm əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb. Enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat bağlantıları və ümumi təhlükəsizlik məsələlərinin bir-biri ilə sıx bağlı olduğu diqqətə çatdırılıb.

Dövlət başçısı TDT-nin mühüm üstünlüklərindən birinin üzv ölkələri birləşdirən ortaq etnik köklər, dil, mədəniyyət və mənəvi dəyərlər olduğunu bildirib. Bu amillər dövlətlərarası münasibətlərin möhkəmlənməsinə və qarşılıqlı həmrəyliyin daha da güclənməsinə mühüm zəmin yaradır.

Eyni zamanda, Prezident qeyd edib ki, müasir dünyada ölkələrimizin ərazilərində sabitlik, sülh və təhlükəsizliyin hökm sürməsi inkişaf üçün mühüm amildir. Sabitlik siyasi və iqtisadi inkişafın, investisiyaların, texnologiyaların və innovasiyaların cəlb olunmasının əsas şərtlərindən biri kimi qiymətləndirilir.

Təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq yeni mərhələyə yüksəlir Bakıda TDT-yə üzv ölkələrin Təhlükəsizlik Şuraları katiblərinin beşinci toplantısının keçirilməsi təhlükəsizlik məsələləri üzrə qarşılıqlı fəaliyyətin institusional xarakter daşıdığını göstərir. Prezident İlham Əliyev təhlükəsizlik şuraları arasında mütəmadi fikir mübadiləsinin ümumi və regional təhdidlərin müəyyənləşdirilməsi və onların qarşısının alınması baxımından əhəmiyyətini vurğulayıb.

Beynəlxalq terrorçuluq, transmilli mütəşəkkil cinayətkarlıq, narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi, dini ekstremizm, hibrid təhdidlər, kibertəhlükələr və kritik infrastrukturun mühafizəsi kimi məsələlər dövlətlərin birgə səylərini tələb edən çağırışlar sırasında qeyd olunur. Bu baxımdan təhlükəsizlik sahəsində məlumat və təcrübə mübadiləsinin genişləndirilməsi TDT məkanında ümumi təhlükəsizlik arxitekturasının formalaşdırılmasına xidmət edir.

Prezident İlham Əliyev çıxışında gənclərlə iş məsələsinə də xüsusi diqqət ayırıb. Dövlət başçısı TDT çərçivəsində məhz gənclər təşkilatlarının qarşılıqlı fəaliyyətinə daha çox diqqət yetirilməsinin vacibliyini bildirib.

Bu istiqamətdə müntəzəm tədbirlərin, forumların və konfransların keçirilməsi, gənclərin bir-biri ilə daha sıx ünsiyyət qurması mühüm əhəmiyyət daşıyır. Gənc nəslin Türk dünyasının ortaq tarixi, mədəniyyəti və dəyərləri barədə biliklərinin artırılması gələcək nəsillər arasında qarşılıqlı anlaşmanın və həmrəyliyin daha da möhkəmlənməsinə imkan verə bilər.

TDT çərçivəsində gənclər və idman sahəsində mübadilə proqramlarının genişləndirilməsi də təşkilatın gündəliyində yer alan istiqamətlərdəndir. Bakı və Daşkənd arasında mədəni körpü Türk dünyasının dövlətləri arasında münasibətlərin yalnız siyasi və iqtisadi deyil, həm də mədəni və mənəvi əsaslara söykəndiyini nümayiş etdirən mühüm nümunələrdən biri Bakı və Daşkənddə ucaldılmış abidələrdir.

Prezident İlham Əliyev çıxışında böyük Azərbaycan şairi və mütəfəkkiri Nizami Gəncəvinin Daşkənddə ucaldılmış abidəsini xüsusi qeyd edib. Dövlət başçısı bildirib ki, Bakıda Əlişir Nəvainin abidəsi çoxdan ucaldılıb, indi isə Daşkənddə Nizami Gəncəvinin abidəsi var. Müxtəlif dövrlərdə yaşamış bu iki böyük şəxsiyyət Azərbaycan və Özbəkistan xalqlarının ortaq mənəvi və mədəni irsinin parlaq nümayəndələridir.
Bu abidələr xalqlarımızın tarixində mövcud olan dərin mənəvi bağların və qarşılıqlı hörmətin rəmzi kimi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Onların yaradıcılığı əsrlər keçməsinə baxmayaraq, Azərbaycan və Özbəkistan xalqlarının mədəni yaddaşında yaşayır və iki qardaş ölkə arasında humanitar əlaqələrin möhkəmlənməsinə xidmət edir.

Prezident İlham Əliyevin çıxışının əsas qayəsini Türk dövlətləri arasında həmrəyliyin, qarşılıqlı etimadın və birgə fəaliyyətin daha da gücləndirilməsi təşkil edir. Dövlət başçısı vurğulayıb ki, Türk Dövlətləri Təşkilatının gücü onun üzv ölkələrinin birlikdə hərəkət etməsindədir.
Təhlükəsizlik, iqtisadiyyat, nəqliyyat, enerji, humanitar əməkdaşlıq və gənclər siyasəti kimi müxtəlif istiqamətlərdə əlaqələrin genişləndirilməsi TDT-nin beynəlxalq mövqeyinin daha da möhkəmlənməsinə imkan yaradır. Azərbaycanın paytaxtı Bakıda keçirilən görüş də Türk dünyasının ortaq təhlükəsizlik və inkişaf gündəliyinin formalaşdırılması baxımından mühüm platforma kimi diqqət çəkir.

Türk Dövlətləri Təşkilatının qarşıdakı mərhələdə malik olduğu böyük siyasi, iqtisadi, coğrafi və humanitar potensialdan səmərəli istifadə etməsi üzv ölkələr arasında əməkdaşlığın daha da dərinləşdirilməsinə və Türk dünyasının beynəlxalq münasibətlər sistemində fəal iştirakının genişlənməsinə xidmət edə bilər.

Sevda Quluyeva,
YAP Kəngərli rayon təşkilatının sədri