2026-cı il iyulun 31-i Azərbaycan və Qırğızıstan arasındakı çoxəsrlik əlaqələr tarixinə silinməz izlərlə, tamamilə yeni bir inkişaf mərhələsinin başlanğıcı kimi əbədi olaraq həkk olundu. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Qırğız Respublikasına reallaşdırdığı bu tarixi səfər sadəcə diplomatik protokol qaydalarının icrası deyildi; bu, ortaq köklərə, dərin etimada və vahid gələcək vizyonuna əsaslanan sarsılmaz qardaşlığın ən ali zirvəyə – strateji müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəldilməsinin rəsmi bəyanı idi. Dövlətlərarası münasibətlərin tamamilə fərqli və unikal bir müstəviyə keçdiyini sübut edən bu görüşlər, iki suveren xalqın birgə fəaliyyətinin gücləndirilməsi istiqamətində nümayiş etdirdiyi sarsılmaz iradənin bariz nümunəsidir. Bu tarixi günün ən mühüm ismarıclarından biri dövlət başçısının özü tərəfindən çox dəqiqliklə ifadə olundu: “Bu gün biz Sizinlə dövlətlərarası münasibətləri ən yüksək səviyyəyə qaldırdıq, qarşılıqlı fəaliyyətimizin möhkəmlənməsinə birgə səyləri bir daha nümayiş etdirdik. Müttəfiqlik münasibətləri çox böyük məsuliyyət deməkdir və biz bu məsuliyyətə hazırıq”. Bu fikirlər hər iki dövlətin sadəcə sözdə deyil, əməldə də çiyin-çiyinə addımlamağa, beynəlxalq platformalarda, iqtisadi-ticari əməkdaşlıqda və xüsusilə də qlobal çağırışlar fonunda təhlükəsizliyin təmin edilməsində bir-birini ardıcıl olaraq dəstəkləməyə sadiq olduğunu sübut edir.

İkitərəfli əlaqələrin yeni səhifəsi həm də çoxşaxəli hüquqi bazanın möhkəmləndirilməsi ilə müşayiət olunur. Səfər çərçivəsində imzalanmış geniş əhatəli sənədlər zərfi ölkələrimiz arasındakı qarşılıqlı fəaliyyətin nə qədər nəhəng bir sferanı əhatə etdiyini göstərir. İstər iqtisadiyyat, istər humanitar sahə, istərsə də texnoloji və rəqəmsal transformasiya istiqamətlərində əldə edilən bütün bu yeni razılaşmalar, dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, əvvəlkilər qədər yüksək effektivliklə və uğurla həyata keçiriləcəkdir. Azərbaycan Respublikası ilə Qırğız Respublikası arasında ikitərəfli münasibətlərin inkişaf dinamikası göstərir ki, siyasi dialoqun arxasında çox güclü iqtisadi rıçaqlar dayanır və tərəflər bu rıçaqları daha da hərəkətə gətirməkdə qərarlıdırlar.

İqtisadi transformasiyanın və investisiya mühitinin genişləndirilməsinin ən bariz təzahürü Azərbaycan-Qırğız İnvestisiya Fondunun fəaliyyətinin yeni miqyasa qaldırılmasıdır. Səfər zamanı tərəflər bu mühüm strateji mexanizmin büdcəsinin düz iki dəfə artırılaraq 200 milyon dollara çatdırılması barədə vahid mövqedən çıxış etdilər. Lakin bu yalnız başlanğıcdır. Təqdim edilən çoxsaylı perspektivli layihələr göstərir ki, bu məbləğ belə potensialın tam reallaşdırılması üçün son hədd deyil. Fondun xətti ilə Qırğızıstan ərazisində həyata keçirilməsi planlaşdırılan onlarla konkret təşəbbüs ortaq istehsalat sahələrinin formalaşdırılmasını, yerli əhali üçün minlərlə yeni iş yerinin yaradılmasını və ümumilikdə, iki dövlətin iqtisadi potensialının vəhdət şəklində möhkəmlənməsini hədəfləyir.

Müttəfiqliyin təməlində təkcə quru rəqəmlər deyil, həm də qarşılıqlı inamın simvolu olan tarixi və mədəni hadisələr dayanır. Qırğızıstanın fəxri olan İssık-Kul gölünün ecazkar sahilində tamamilə Azərbaycan dövlətinin birbaşa sərmayəsi ilə inşa edilmiş, bölgənin ilk və ən möhtəşəm beşulduzlu “Bakı” hoteli bu sarsılmaz qardaşlığın memarlıq abidəsidir. Paytaxtımızın adını fəxrlə daşıyan bu turizm incisinin istifadəyə verilməsi Azərbaycanın qardaş Qırğızıstanın iqtisadiyyatına və turizm potensialına verdiyi qiymətin, habelə birgə tərəqqiyə olan dərin inamın ən aydın sübutlarından biridir.

Qardaşlığımızın məsafələrə sığmadığını göstərən daha bir şanlı tarix Qarabağın işğaldan azad edilmiş müqəddəs torpaqlarında – Ağdam bölgəsində yazılır. Azərbaycan xalqı otuz il ərzində vandalizmə məruz qalmış doğma torpaqlarını bərpa edərkən qardaş Qırğız xalqının ona uzatdığı yardım əlini heç vaxt unutmur. Ağdam rayonunda qəhrəmanlıq eposunun simvolu olan “Manas”ın adını daşıyan müasir təhsil ocağının inşası və açılışı bu dəstəyin maddi təcəssümüdür. Azərbaycan həmişə Qırğız xalqının işğaldan zərər çəkən Qarabağın yenidən dirçəldilməsi prosesinə verdiyi bu əvəzsiz töhfəyə görə öz dərin minnətdarlığını ifadə edir. Bu, iki ölkə arasındakı münasibətlərin təməlində dayanan tarixi bağların və böyük şəxsiyyətlərə olan ortaq ehtiramın nümayişidir. Bizi tarixi köklərimiz, zəngin mədəniyyətimiz və xalqlarımızın dahi nümayəndələrinə bəslədiyimiz sonsuz məhəbbət birləşdirir. Təsadüfi deyil ki, Bakının ən gözəl guşələrindən birində böyük qırğız ədibi Çingiz Aytmatovun möhtəşəm abidəsi ucaldılıb və onun adını daşıyan park sakinlərin istifadəsinə verilib. Görüşlərin Çingiz Aytmatovun həyatı, fəaliyyəti və mirası ilə sıx bağlı olan, divarlarında onun rəsmlərinin asıldığı evdə keçirilməsi isə mənəvi yaxınlığımızın dərəcəsini göstərən, qəlblərimizin bir vurduğunu sübut edən çox incə, lakin dərin mənalı bir detaldır.

Liderlər arasındakı dərin rəğbət və ali ehtiram dövlətlərimizin təltifat sistemində də özünün ən bariz ifadəsini tapmışdır. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin qardaş ölkəyə verdiyi töhfələr, ikitərəfli əlaqələrin möhkəmləndirilməsində göstərdiyi müstəsna xidmətlər Qırğızıstan dövləti tərəfindən ən yüksək səviyyədə qiymətləndirilərək, ali dövlət mükafatı olan 1-ci dərəcəli “Manas” ordeni ilə təltif olunması ilə nəticələndi.

Nəticə etibarilə, bu tarixi səfər çərçivəsində bəyan edilən fikirlər, imzalanan çoxsaylı müqavilələr, həyata keçirilən təltiflər və açılışı olan obyektlər Azərbaycan-Qırğızıstan münasibətlərində sadəcə yeni bir dövrün deyil, heç zaman sarsılmayacaq bir müttəfiqlik erasının təməl daşlarını qoydu. “Müttəfiqlik böyük məsuliyyətdir” kəlamı bundan sonra hər iki ölkənin gələcək fəaliyyətinin mayakına çevrilərək, Asiyanın iki uzaq, lakin ruhən bir-birinə çox yaxın olan xalqını daha böyük zəfərlərə və ortaq rifaha doğru inamla aparacaqdır.

Ramiz Hüseynov,
YAP İdarə Heyətinin üzvü, YAP Sumqayıt şəhər təşkilatının sədri