Mən bir Azərbaycan vətəndaşı olaraq hesab edirəm ki, ölkəmizdə həyata keçirilən qadın siyasəti təsadüfi deyil, düşünülmüş və mərhələli şəkildə qurulmuş dövlət strategiyasının nəticəsidir. Bu siyasətin effektivliyini təmin edən əsas amillər hüquqi baza, siyasi iradə, beynəlxalq öhdəliklərə sadiqlik və cəmiyyətdə formalaşan yeni düşüncə tərzidir. Qadınların cəmiyyətin bütün sahələrində fəal iştirakının təmin olunması artıq dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən birinə çevrilmişdir.

Azərbaycan Respublikasının 1995-ci il 30 iyun tarixində qoşulduğu Qadınlara münasibətdə ayrı-seçkiliyin bütün formalarının ləğv olunması haqqında Konvensiya (CEDAW) qadın hüquqlarının təmin olunması istiqamətində mühüm addım idi. Məncə, bu sənədə qoşulmaqla Azərbaycan beynəlxalq ictimaiyyət qarşısında qadınların hüquqlarını qorumaq və gender bərabərliyini təmin etmək öhdəliyini üzərinə götürdü.

Bu Konvensiya dövlətləri yalnız formal bərabərliklə kifayətlənməməyə, real həyatda da qadınların hüquqlarını təmin etməyə çağırır. Azərbaycanın bu öhdəlikləri qəbul etməsi qadın siyasətinin beynəlxalq standartlara uyğun qurulmasına zəmin yaratdı.

Ölkəmizdə qadın siyasətinin effektivliyini təmin edən mühüm sənədlərdən biri 1998-ci il 14 yanvar tarixində imzalanmış “Azərbaycanda qadınların rolunun artırılmasına dair tədbirlər haqqında” Sərəncamdır. Bu sənəd qadınların siyasi, sosial, iqtisadi və mədəni həyatda iştirakının genişləndirilməsini prioritet vəzifə kimi müəyyənləşdirdi.

Mən hesab edirəm ki, bu Sərəncam qadın məsələsinə sistemli yanaşmanın əsasını qoydu. Artıq qadınların problemləri ayrıca bir istiqamət kimi deyil, dövlət idarəçiliyinin tərkib hissəsi kimi qəbul edildi. Bu, qadın siyasətinin effektivliyini artıran əsas amillərdən biri oldu.

2006-cı il 10 oktyabr tarixində qəbul edilmiş “Gender (kişi və qadınların) bərabərliyinin təminatları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu isə gender siyasətinin hüquqi çərçivəsini daha da möhkəmləndirdi. Bu qanun cinsi mənsubiyyətə görə ayrı-seçkiliyin bütün formalarının aradan qaldırılmasını və kişi ilə qadın üçün bərabər imkanların yaradılmasını nəzərdə tutur.

Mənim fikrimcə, bu qanunun qəbulu qadın siyasətinin effektivliyini təmin edən əsas hüquqi mexanizmlərdən biridir. Çünki hüquqi təminat olmadan hər hansı siyasətin davamlı və nəticəyönümlü olması mümkün deyil. Bu qanun qadınların siyasi, iqtisadi, sosial və mədəni sahələrdə bərabər hüquqlara malik olmasını təsbit etməklə dövlətin məsuliyyətini konkretləşdirdi.

Qadın siyasətinin effektivliyi yalnız qanunların mövcudluğu ilə deyil, onların həyata keçirilməsi ilə ölçülür. Ölkəmizdə qadınların dövlət idarəçiliyində, parlamentdə, yerli özünüidarəetmə orqanlarında və digər sahələrdə təmsilçiliyinin artması bu siyasətin real nəticələrindən xəbər verir.

Qanunverici orqan olan Milli Məclis tərəfindən qəbul edilən normativ aktlar və dövlət proqramları qadınların hüquqlarının müdafiəsini və onların ictimai fəallığının artırılmasını təmin edir. Mən bir vətəndaş olaraq görürəm ki, qadınların sahibkarlıq fəaliyyəti genişlənir, onların təhsilə və əmək bazarına çıxışı artır, sosial müdafiə mexanizmləri gücləndirilir.

Qadın siyasətinin effektivliyini təmin edən digər mühüm amil cəmiyyətdə formalaşan yeni düşüncə tərzidir. Əvvəllər bəzi sahələrdə qadınların fəaliyyəti stereotiplərlə məhdudlaşdırılırdısa, bu gün artıq qadınlar elm, texnologiya, idarəetmə və digər strateji sahələrdə uğurla fəaliyyət göstərirlər.

Təhsil səviyyəsinin yüksəlməsi, qadınların maariflənməsi və hüquqi biliklərinin artması onların öz hüquqlarını müdafiə etməsinə və ictimai həyatda daha fəal iştirakına şərait yaradır. Mən düşünürəm ki, bu sosial dəyişikliklər dövlət siyasətinin effektivliyini daha da gücləndirir.

Qadın siyasətinin uğurlu həyata keçirilməsində iqtisadi amillər də mühüm rol oynayır. Qadın sahibkarlığının inkişafı, məşğulluq proqramları və sosial layihələr qadınların iqtisadi müstəqilliyini artırır. İqtisadi müstəqillik isə qadının cəmiyyətdə daha güclü mövqeyə sahib olmasına və qərar qəbuletmə proseslərində aktiv iştirakına imkan yaradır.

Mən bir Azərbaycan vətəndaşı olaraq əminliklə deyə bilərəm ki, ölkəmizdə qadın siyasətinin effektivliyini təmin edən əsas amillər möhkəm hüquqi baza, beynəlxalq öhdəliklərə sadiqlik, siyasi iradə və sosial dəyişikliklərdir. 1998-ci il Sərəncamı və 2006-cı il Gender Bərabərliyi Qanunu qadınların hüquqlarının qorunması və onların cəmiyyət həyatında rolunun artırılması istiqamətində mühüm mərhələlər olmuşdur.

Bu gün qadınların siyasi, sosial və iqtisadi sahələrdə artan fəallığı göstərir ki, həyata keçirilən siyasət real nəticələr verir. Hesab edirəm ki, bu istiqamətdə davamlı tədbirlər və maarifləndirmə işi ölkəmizdə gender bərabərliyinin daha da möhkəmlənməsinə və qadınların cəmiyyət həyatında rolunun daha da artmasına xidmət edəcəkdir.

Zümrüd Əliyeva,
YAP Xətai rayon təşkilatının fəalı