Qlobal tədbirlər, dağ və dəniz turizmi, ekoturizm və mədəni proqramlar vasitəsilə Azərbaycan beynəlxalq turizm arenasında mövqeyini möhkəmləndirir və ölkənin davamlı iqtisadi və sosial inkişafına töhfə verir

Azərbaycan zəngin təbii resursları, çoxşaxəli iqlim və coğrafi mövqeyi, qədim və zəngin mədəni irsi ilə regionun turizm xəritəsində unikallığı ilə seçilir. Ölkənin turizm potensialı yalnız estetik və istirahət imkanları ilə məhdudlaşmır; təhlükəsizlik, sabitlik və əlverişli nəqliyyat infrastrukturu turistlər üçün əlavə üstünlüklər yaradır. Bu amillər həm paytaxt Bakı şəhərinə, həm də azad edilmiş ərazilərə marağı artıraraq Azərbaycanın turizm sektorunun davamlı və dayanıqlı inkişafına zəmin yaradır.

Beynəlxalq səviyyəli tədbirlər, yüksək standartlı mehmanxana infrastrukturu və inkişaf etmiş xidmət sektoru Azərbaycanın qlobal miqyasda tanınmasında mühüm rol oynayır. Formula 1 yarışları, Xizəksürmə üzrə dünya çempionatları, musiqi və mədəniyyət festivalları ölkəyə əcnəbi turistlərin axınını təmin etməklə yanaşı, yerli iqtisadiyyata əhəmiyyətli töhfələr verir. Bu tədbirlər yalnız turizmin gəlir potensialını artırmır, həm də Azərbaycanın beynəlxalq mədəniyyət və turizm imicini gücləndirir, ölkəmizi regionda lider mövqeyinə çıxarır.

Azərbaycanın turizm sahəsində inkişaf strategiyası həm infrastrukturun genişləndirilməsini, həm də xidmət keyfiyyətinin yüksəldilməsini əhatə edir. Hava əlaqələrinin təkmilləşdirilməsi, yeni terminal və xidmətlərin yaradılması, səhiyyə və biznes turizminin təşviqi bu sahədə prioritet istiqamətlərdir.

2025-ci ildə Azərbaycanda turizm 8,9% artıb, ölkəyə gələn əcnəbilərin sayı 2,3 milyon, gecələmələr 7,287 milyon olub; sahəyə 349 milyon manat investisiya və 6,4 min yeni iş yeri yönəldilib. Bu göstəricilər Azərbaycanın turizm siyasətinin effektivliyini və sektorda strateji inkişafın real nəticələrini ortaya qoyur.

Həmçinin, “Şahdağ” Turizm Kompleksi 37 xizək yamacı və 45 km uzunluğuyla fəaliyyət göstərir, 2025-ci ildə 300 mindən çox ziyarətçi qəbul edib. “Tufandağ” Qış-Yay Turizm İstirahət Kompleksi 12 km-dən çox xizək sahəsi və 4 kanat xətti ilə işləyir. Kəlbəcər Dağ Turizm Mərkəzi 2 fazalı layihə ilə 3 kanat yolu və 18 yamac təqdim edəcək. Bununla yanaşı, “Sea Breeze” kompleksi 6,5 km sahil boyunca yerləşən 40-dan çox bina ilə qonaqlama xidməti göstərir, burada beynəlxalq brendlər fəaliyyət göstərir və kompleks həm də “Dream Fest” musiqi festivalına ev sahibliyi edərək yay turizmi və əyləncə sektorunu daha da zənginləşdirir. Beləliklə, bu layihələr Azərbaycan turizminin müxtəlif sahələrini – qış və yay idmanı, dağlıq və dənizkənarı turizm, mədəni və əyləncə tədbirlərini – bir araya gətirərək ölkəmizi regional və qlobal səviyyədə cəlbedici turizm mərkəzinə çevirir.

Azərbaycan turizminin inkişafı yalnız iqtisadi fayda ilə məhdudlaşmır; sosial, mədəni və ekoloji aspektlər də bu prosesdə xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Turizm sektoru yerli icmaların məşğulluğunu artırır, regionlarda sosial-iqtisadi inkişafı təşviq edir və milli-mədəni irsin qorunub saxlanmasına dəstək olur. Eyni zamanda, turizm Azərbaycanın beynəlxalq əməkdaşlıq imkanlarını genişləndirir, yeni investisiya və tərəfdaşlıq layihələrinə zəmin yaradır, ölkəmizi qlobal turizm arenasında rəqabətqabiliyyətli mövqeyə çıxarır.

Beləliklə, Azərbaycan turizm sahəsində yalnız regional lider deyil, həm də qlobal səviyyədə fərqlənə biləcək yüksək potensiala malikdir. Azərbaycan qonşu region ölkələri ilə müqayisədə zəngin mədəni irsə, müxtəlif təbii-landşaft resurslarına və unikal turizm layihələrinə sahibdir. Bu, Azərbaycanı həm qış turizmi, həm yay istirahəti, həm də mədəni və biznes turizmi sahələrində lider mövqeyinə gətirir.

Gələcək perspektivlər baxımından Azərbaycan turizm sektorunda dayanıqlı və ekoloji cəhətdən məsuliyyətli inkişaf istiqamətinə diqqət yetirməlidir. Turizmin ətraf mühitə təsirinin minimuma endirilməsi, ekoturizm layihələrinin təşviqi və bərpaolunan enerji mənbələrinin istifadəsi sektorda həm iqtisadi, həm də sosial fayda yaradacaq.

Rəqəmsallaşma və texnologiyanın tətbiqi də turizmin inkişafında önəmli rol oynayır. Onlayn rezervasiya sistemləri, smart mehmanxana xidmətləri, virtual turizm turları və interaktiv xəritələr turistlərin seçim imkanlarını artırır, xidməti optimallaşdırır və Azərbaycanın qlobal turizm bazarında rəqabət qabiliyyətini gücləndirir. Eyni zamanda, növbəti illərdə turizm sahəsində investisiya və infrastruktur layihələrinin strateji planlaşdırılması sektoru daha da möhkəmləndirəcək. Yeni hava və dəmir yolu əlaqələri, müasir otellər və xidmət mərkəzləri turist axınını artırmaqla yanaşı, yerli iqtisadiyyata əlavə gəlir və məşğulluq təmin edəcək.

Beləliklə, Azərbaycan turizmi yalnız keçmiş və indiki potensialını qoruyub saxlamaqla kifayətlənmir, eyni zamanda, gələcəkdə regionda lider və dünya miqyasında rəqabətqabiliyyətli sektor olmaq istiqamətində strateji addımlar atır. Bu, həm iqtisadi inkişaf, həm beynəlxalq nüfuzun möhkəmləndirilməsi, həm də sosial və mədəni faydaların artması baxımından strateji əhəmiyyət kəsb edir.

Azərbaycan turizmi beynəlxalq tədbirlər, unikal layihələr və işğaldan azad edilmiş ərazilərdəki komplekslərlə inkişaf edir. Bu potensialdan istifadə edərək turizm brendini qlobal səviyyədə gücləndirmək üçün hansı strateji addımlar və prioritet sahələr daha effektiv olar?

Azərbaycan Turizm Peşəkarları Təşkilatının rəhbəri Ceyhun Aşurov mövzu ilə bağlı “İki sahil”ə açıqlamasında bildirdi ki, Prezident İlham Əliyevin yanvarın 5-də yerli televiziya kanallarına  müsahibəsində qeyd etdiyi kimi, Azərbaycan iqlim müxtəlifliyi, zəngin coğrafi quruluşu və geniş rekreasiya resursları baxımından yüksək turizm potensialına malik ölkələr sırasındadır. Bu sahədə əsas və həlledici amillərdən biri isə sabitlik və təhlükəsizlikdir ki, bu da bütün dünyada turistlərin hər hansı bir ölkəni seçərkən diqqət yetirdiyi ilkin və vacib faktorlardandır.

C.Aşurov qeyd etdi ki, Azərbaycanda mühüm infrastruktur layihələri həyata keçirilir, yeni otellər və turizm obyektləri inşa olunur. Xüsusilə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri bu bölgələrin ümumi Azərbaycan turizm bazarına inteqrasiyasını təmin edəcək. Kəlbəcər, Ağdam, Laçın, Şuşa, Xankəndi və digər ərazilərdə kanat xətləri çəkilir, müasir avtomobil yolları salınır, dəmir yolu və qatar xətlərinin istifadəyə verilməsi planlaşdırılır. Nəqliyyat infrastrukturunun inkişafı və əlçatanlığın artması əhalinin mərhələli şəkildə geri qayıdışı ilə paralel olaraq, bu ərazilərə turizm məqsədli səfərlərin sayını artıracaq və nəticə etibarilə bölgələrin iqtisadi canlanmasına, yeni turizm marşrutlarının formalaşmasına və ölkə üzrə turizm gəlirlərinin artmasına mühüm töhfə verəcək.

Böyük layihələrə gəldikdə isə həmsöhbətimiz diqqətə çatdırdı  ki, bu istiqamətdə həyata keçirilən tədbirlər genişmiqyaslı və strateji əhəmiyyətlidir və hazırda da davamlı şəkildə reallaşdırılır: “Ümumiyyətlə, ölkədə turizm çeşidliyinin artması - istər şəhərlərdə, istər regionlarda turizm məhsullarının müxtəlifliyi - turistlərin vaxtlarını səmərəli keçirmələrinə, onların istehlak səviyyəsinin yüksəlməsinə və nəticədə ölkəyə daxil olan valyuta axınının artmasına birbaşa təsir göstərir. Bu baxımdan Azərbaycanın mövcud 9 beynəlxalq hava limanının daha səmərəli işləməsi, hava əlaqələrinin genişləndirilməsi və uçuş nöqtələrinin artırılması turizmin inkişafına əlavə stimul verir. Hazırda turizm sektoru bərpa dövrünü yaşayır və bu prosesin sürətləndirilməsi, turizm məhsullarının rəqabət qabiliyyətinin artırılması, ölkənin qlobal turizm xəritəsində mövqeyinin gücləndirilməsi üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir”.

Ceyhun Aşurovun sözlərinə görə,turizm Azərbaycan üçün hələ də prioritet sahə olaraq qalır. Dövlət bu sahənin inkişafını dəstəkləyir və gələcəkdə neft gəlirlərinin azalması fonunda turizm iqtisadiyyatın şaxələndirilməsində əsas amillərdən biri olacaq.

Turizmin inkişafı üçün müalicəvi və tibbi turizm, qış-yay kompleksləri, ekoturizm, dağ-macəra turizmi və digər sahələrin genişləndirilməsi vacibdir. Eyni zamanda, Azərbaycanın beynəlxalq turizm destinasiyası kimi tanıdılması üçün aktiv tanıtım işləri aparılır.

Azərbaycan beynəlxalq tədbirlərə çox uğurla ev sahibliyi edir. Azərbaycanı artıq dünyada turizm ölkəsi kimi tanıyırlar. Formula1 yarışları, beynəlxalq idman tədbirləri və Gəncədə keçirilən III MDB Oyunları kimi iri tədbirlər ölkəmizi qlobal səviyyədə tanıdır. Bu tədbirlərə gələn turistlər həm mədəniyyətimizi, həm mətbəximizi, həm də tarixi və coğrafi zənginliklərimizi kəşf edir. Nəticədə, turizm yalnız bu sahəyə deyil, digər iqtisadi sektorlar üçün də əlavə gəlir mənbəyinə çevrilir.

Göründüyü kimi, Azərbaycan artıq regional deyil, dünya miqyasında tanınan turizm ölkəsi kimi mövqeyini möhkəmləndirir və gələcəkdə bu istiqamətdə atılacaq addımlar ölkənin davamlı iqtisadi inkişafına mühüm töhfə verəcək.

Yaqut Ağaşahqızı, “İki sahil”