27 Sentyabr Azərbaycan xalqının yaddaşında xüsusi yeri olan tarixlərdəndir. Bu gün 2020-ci il Vətən müharibəsində həyatını itirən şəhidlərimizin xatirəsini yad edirik. Anım Günü, məncə, yalnız keçmişi xatırlamaq üçün deyil, həm də həmin qələbənin hansı itkilər hesabına əldə edildiyini dərk etmək və gələcək qarşısında məsuliyyətimizi düşünmək üçün bir gündür.

2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan və 44 gün davam edən Vətən müharibəsi Azərbaycanın müasir tarixində mühüm dönüş nöqtəsi oldu. Azərbaycan Ordusunun göstərdiyi qəhrəmanlıq və fədakarlıq nəticəsində ərazi bütövlüyümüzün bərpası istiqamətində mühüm nəticələr əldə edildi. Bu qələbənin arxasında Azərbaycan əsgər və zabitlərinin qəhrəmanlığı ilə yanaşı, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin siyasi iradəsi, hərbi-siyasi qərarları və müharibə dövründə xalqı vahid məqsəd ətrafında səfərbər edən rəhbərliyi də dayanır. Müharibə günlərində onun xalqa müraciətləri cəmiyyətdə birlik və inamın qorunmasında mühüm rol oynadı.

Lakin qələbənin arxasında ağır itkilər də dayanırdı. Hər bir şəhidin arxasında bir ailə, valideyn, övlad, həyat yoldaşı və yarımçıq qalan arzular var. Bu səbəbdən Anım Günündə ilk növbədə insan talelərini düşünmək lazımdır. Şəhidlər haqqında yalnız rəqəmlərlə danışmaq kifayət deyil. Onların hər biri ayrıca həyat, ailə və tarix deməkdir.

Müharibə günləri Azərbaycan cəmiyyətinin milli həmrəyliyini də aydın şəkildə göstərdi. İnsanlar ordunun və dövlətin yanında birləşdi, müxtəlif sosial təbəqələr ümumi məqsəd ətrafında həmrəylik nümayiş etdirdi. Bu birlik həmin dövrdə mühüm mənəvi dayaq oldu. Bu gün isə həmin həmrəyliyin sülh və quruculuq dövründə qorunması vacibdir.

Anım Gününün mənasını yalnız mərasim və tədbirlərlə məhdudlaşdırmaq düzgün olmaz. Şəhid ailələrinə diqqət, qazilərimizə qayğı və onların problemlərinə həssas münasibət bu yaddaşın gündəlik həyatda davamıdır. Şəhid ailəsinə hörmət yalnız 27 sentyabrda deyil, bütün il boyu göstərilməlidir. Eyni zamanda, müharibədə sağlamlığını itirmiş qazilərin sosial və digər problemlərinin həllinə davamlı diqqət vacibdir.

Burada tarixi yaddaş məsələsi də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Zaman keçdikcə 2020-ci il hadisələrini bilavasitə yaşamış insanların sayı azalacaq. Buna görə şəhidlərin həyat və döyüş yollarının, müharibə iştirakçılarının xatirələrinin, ailələrin yaşadıqları hadisələrin sənədləşdirilməsi və gələcək nəsillərə çatdırılması mühüm vəzifədir. Bu iş yalnız dövlət qurumlarının deyil, tarixçilərin, alimlərin, jurnalistlərin və müəllimlərin də üzərinə düşür.

Gənc nəslə Vətən sevgisinin aşılanması da bu işin bir hissəsidir. Məncə, bunu yalnız şüarlarla etmək mümkün deyil. Gənclərə Vətənə xidmətin gündəlik həyatda necə göründüyünü göstərmək lazımdır. Müəllimin vicdanlı fəaliyyəti, alimin elmi araşdırması, həkimin insanlara xidməti, sahibkarın yeni iş yerləri yaratması, gəncin yaxşı təhsil alması da ölkəyə xidmətdir. Şəhidlərin xatirəsinə ən real hörmət formalarından biri Azərbaycanın gələcəyinə faydalı olmaqdır.

Bu gün qarşıda duran əsas məsələlərdən biri də əldə olunmuş nəticələri davamlı inkişafla möhkəmləndirməkdir. Güclü dövlət yalnız ordusu ilə deyil, həm də iqtisadiyyatı, elmi, təhsili, səhiyyəsi, sosial rifahı və vətəndaş məsuliyyəti ilə güclü olur. Buna görə hər bir insanın öz sahəsində məsuliyyətli və vicdanlı fəaliyyəti ümumi inkişafın bir hissəsidir.

Anım Gününün digər mühüm mesajı sülhün qiymətini anlamaqdır. Müharibənin ağrısını yaşamış cəmiyyət sülhün əhəmiyyətini daha yaxşı bilir. Şəhidlərimizi yad etməklə yanaşı, gələcək nəsillərin yeni müharibələrin ağır nəticələri ilə üzləşməməsi üçün sabitliyin və təhlükəsizliyin qorunmasına çalışmalıyıq.

Tarixi yaddaşın məqsədi keçmişdə qalmaq deyil. Əksinə, keçmişi düzgün dərk edərək gələcəyi daha sağlam qurmaqdır. 27 Sentyabr da bizə həm qələbəni, həm də onun qiymətini xatırladır. Bu tarix qarşısında bizim vəzifəmiz yalnız yad etmək deyil, şəhidlərimizin uğrunda can verdiyi Azərbaycanın inkişafına öz əməyimizlə töhfə verməkdir.

Vətənə münasibət yalnız böyük tarixi günlərdə deyil, gündəlik həyatda da özünü göstərir. Qanuna hörmət, vicdanlı əmək, ictimai əmlaka qayğı, başqasının hüquqlarına hörmət, gənclərin təhsilinə və gələcəyinə dəstək – bunların hər biri dövlətə və cəmiyyətə münasibətin göstəricisidir.

27 Sentyabr bizə bir daha göstərir ki, Azərbaycanın müasir tarixinin ən mühüm səhifələri böyük fədakarlıqlar hesabına yazılıb. Bu yaddaşı qorumaq, şəhidlərimizin adlarını yaşatmaq və onların ailələrinə ehtiram göstərmək bizim mənəvi borcumuzdur. Lakin ən böyük ehtiram, məncə, onların uğrunda can verdiyi Azərbaycanın daha güclü, firavan və təhlükəsiz gələcəyinin qurulmasına çalışmaqdır.

Anım Günündə bütün şəhidlərimizin qarşısında baş əyir, onların əziz xatirəsini dərin hörmətlə yad edirik. Arzumuz isə birdir: bundan sonra Azərbaycan torpağında yeni itkilərdən deyil, sülhdən, quruculuqdan və inkişafdan danışaq.

Gülşən Axundova, Müstəqil ekspert

Qadın, İnkişaf, Gələcək İB Sədri