Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlər arasında qarşılıqlı etimad və uzunmüddətli tərəfdaşlıq prinsiplərinə əsaslanan əməkdaşlıq modeli xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan Respublikası ilə Serbiya Respublikası arasında formalaşmış əlaqələr də məhz bu prinsiplər üzərində qurularaq illər ərzində ardıcıl şəkildə inkişaf etmiş və strateji məzmun kəsb etmişdir. İki ölkə arasında siyasi münasibətlərin davamlı xarakter alması qarşılıqlı maraqların uzlaşdırılması baxımından mühüm əhəmiyyətə malikdir.Serbiya rəhbərliyi tərəfindən müxtəlif platformalarda səsləndirilən fikirlər göstərir ki, Azərbaycan ilə münasibətlər yalnız rəsmi çərçivə ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda qarşılıqlı anlaşma və dostluq mühitində inkişaf edir. Dövlətlər arasında mövcud olan siyasi dialoq, aparılan müzakirələr və əldə edilən razılaşmalar tərəflərin bir-birinə olan etibarını daha da möhkəmləndirir.
Azərbaycan və Serbiya arasında diplomatik münasibətlərin qurulmasından sonra yüksək səviyyəli qarşılıqlı səfərlər əməkdaşlığın yeni istiqamətlər üzrə inkişafına təkan vermişdir. Rəsmi görüşlər zamanı iqtisadi tərəfdaşlıq, enerji təhlükəsizliyi, regional sabitlik və beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində əməkdaşlıq məsələləri prioritet mövzular kimi gündəmdə yer almışdır.
İqtisadi sahədə əməkdaşlıq Azərbaycan–Serbiya münasibətlərinin əsas dayaqlarından biri hesab olunur. Tərəflər arasında ticarət dövriyyəsinin artması, investisiya imkanlarının genişləndirilməsi və birgə layihələrin həyata keçirilməsi iqtisadi əlaqələrin daha da gücləndirilməsinə xidmət edir. İnfrastrukturun yenilənməsi, tikinti sektorunda əməkdaşlıq və nəqliyyat sahəsində həyata keçirilən təşəbbüslər bu istiqamətdə əldə olunan uğurların bariz nümunəsidir.
Enerji sektoru iki ölkə arasında əməkdaşlığın perspektivli sahələrindən biri kimi çıxış edir. Azərbaycanın zəngin enerji resursları Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında mühüm rol oynayır. Serbiya isə bu əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsində maraqlı tərəf olaraq yeni enerji layihələrinin həyata keçirilməsində fəal iştirak etməyə hazır olduğunu nümayiş etdirir.
Humanitar sahədə əməkdaşlıq da dövlətlərarası münasibətlərin dərinləşməsində mühüm rol oynayır. Təhsil, mədəniyyət və turizm sahələrində həyata keçirilən birgə proqramlar xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanın gücləndirilməsinə və dostluq münasibətlərinin möhkəmlənməsinə töhfə verir. Mədəni tədbirlərin təşkili və akademik mübadilə proqramları bu istiqamətdə mühüm addımlar kimi qiymətləndirilə bilər.Azərbaycan və Serbiya beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində də bir-birinin mövqelərini dəstəkləyən ölkələr kimi çıxış edir. Dövlətlərin suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət prinsipi hər iki tərəf üçün prioritet istiqamətlərdən biri hesab olunur. Bu yanaşma siyasi həmrəyliyin və qarşılıqlı etimadın daha da güclənməsinə şərait yaradır.
Regional təhlükəsizlik məsələləri də Azərbaycan–Serbiya əməkdaşlığının mühüm komponentlərindən biridir. Müasir dövrdə mövcud olan qlobal çağırışlar dövlətlər arasında təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsini zəruri edir. Bu baxımdan tərəflər terrorizmə qarşı mübarizə, transmilli cinayətkarlığın qarşısının alınması və regional sabitliyin qorunması istiqamətində birgə fəaliyyət göstərmək niyyətindədir.
Gələcək perspektivlər baxımından Azərbaycan ilə Serbiya arasında əməkdaşlıq əlaqələrinin daha da genişlənəcəyi gözlənilir. Yeni iqtisadi layihələrin həyata keçirilməsi, siyasi dialoqun intensivləşdirilməsi və humanitar sahədə təşəbbüslərin artırılması dövlətlərarası münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksəlməsinə səbəb olacaqdır.Beləliklə, Azərbaycan–Serbiya münasibətləri qarşılıqlı hörmət və etibarlı tərəfdaşlıq prinsiplərinə əsaslanaraq inkişaf etməkdədir. Mövcud əməkdaşlıq modeli regionda sabitliyin və davamlı inkişafın təmin olunmasına mühüm töhfə verməklə yanaşı, gələcəkdə daha genişmiqyaslı layihələrin reallaşdırılması üçün əlverişli imkanlar yaradır.
Təranə Paşayeva,
YAP Xətai rayon təşkilatı məsləhətçisi
